CTF 2015: De tegenstelling zegeviert

(geschreven voor het programmaboekje van het Café Theater Festival 2015)

In deze 12e editie gaan de jonge theatermakers op zoek naar tegenstellingen. Toen en nu, vreemd en vertrouwd, jij en ik. Dat klinkt als een groep betrokken makers, die nadenkt, stelling neemt en zich manifesteert in een wereld die bij lange na niet eenduidig is. Het zijn bovendien tegenstellingen die we associëren met harde politieke uitspraken. Geluiden uit een geïndividualiseerde maatschappij waar we de tegenstelling nodig hebben om onszelf te definiëren. Springt hier een groep maatschappelijk geëngageerde theatermakers in onze Utrechtse kroegen op de bres? 

Het mag een open deur zijn dat tegenstellingen elkaar nodig hebben om te bestaan. Als we niet vallen, kunnen we niet opstaan. Zonder schijn geen realiteit. En andersom. In het nieuws lijkt de tegenstelling vaak als negatief argument te worden aangedragen. ‘Zij zijn anders’ en ‘vroeger was het beter’, zijn veelgehoorde oneliners. Maar tegenstellingen zijn niet goed of slecht, niet mooi of lelijk. Ze zijn er. Dus we moeten er wat mee.

Dat zullen de theatermakers van deze editie ook gedacht hebben. Hier presenteert zich een groep makers die je uitdaagt alle tegenstellingen te omarmen. Op locaties die hun schoonheid aan tegenstellingen ontlenen: de cafés. Daar waar je samenkomt, waar je ontspant na een drukke dag vol schreeuwerige meningen, of waar je juist de discussie aangaat na een nietszeggende kantoordag. Waar aan een tafeltje naast de ingang de buitenwereld wordt buitengesloten, terwijl verderop aan de bar de mensheid juist doorgrond wordt. Waar het verschil tussen een onbekende en een beste vriend zit in een paar glazen bier. Een anonieme plek buitenshuis waar je je thuis mag voelen, waar de tijd zowel voorbij kruipt als vliegt en het licht pas op z’n felst gaat als de nacht op z’n diepst is.

Zo is ook theater, met al haar schijn van werkelijkheid, één grote tegenstelling. Gecreëerde realiteit, oprecht geacteerd, realistisch vormgegeven; zo maar wat terminologie die in de theaterwereld zo vanzelfsprekend is. Theater is leugen, is werkelijkheid, is tegenstelling.

Dus laten we dit weekend alle tegenstellingen in ons leven omarmen. Theater en café geven ons bij uitstek de ruimte om tegenstellingen niet al te rationeel te benaderen. Daar kan alles naast elkaar bestaan. Daar stopt het niet bij een conclusie, maar vertrekt het vanuit daar, schampt het erlangs of ­– dat gebeurt godzijdank ook nog eens – komt het er niet eens in de buurt. Grijp je kans, wijk af van de routes, begeef je buiten de gebaande paden en laat dit weekend de tegenstelling zegevieren.