Leger · Ro Theater

 

Rotterdam, 10-03-2015. Beeld uit de voorstelling

Foto: Leo van Velzen

De oorlog die de nasleep van de oorlog is
Gezien 17 april 2015, De Kom (Nieuwegein)
★★★★☆

Door de brandende zon bleef zijn neus maar vervellen. Daarom zijn ze hem Berk gaan noemen – naar hun afbladderende basten. Hij kijkt getergd, angstig en tegelijk jongensachtig. Op een uitzonderlijk menselijke manier geeft Gijs Naber lichaam aan de iconische beelden en ideeën achter jonge, getraumatiseerde soldaten in onze tijd. Een uitgerekte, lege kamer met een laag plafond. In het midden staan de flessen water die zijn onderbuurman dagelijks voor de deur zet. Hij drinkt ze leeg en pist ze vervolgens weer vol. Voor Berk is de oorlog nog lang niet voorbij. De minuten waar hij toen niet aan kon ontsnappen houden hem nu nog in bedwang. En dan is daar Bouwman (Herman Gilis), de vader van zijn gesneuvelde maat.

Die wil weten hoe het was. Om het te vergeten moet hij het namelijk wel eerst hebben geweten. En Berk weet hoe het was – maar die kan het niet vergeten.

Rik van den Bos schreef deze tekst deels op basis van interviews met veteranen. Op kundige wijze heeft hij de biografische verhalen vervlochten met zijn eigen stijl – en schreef daarmee een gedurfde tekst die bij vlagen zeer concreet wordt, maar zichzelf niet verstikt. Alize Zandwijk weet met goed gedoseerde regie als geen ander raad met de toenemende intensiteit.

In Leger valt alles samen: de op de emotie gerichte regie van Zandwijk, de taligheid en poëtische signatuur van Van den Bos en het heldere, intense spel van Naber en Gilis – als twee mannen die iets delen maar elkaar daar nooit in zullen vinden.