Hulp – Anoek Nuyens / Frascati Producties

Hulp-AnnavanKooij-2093-435x300
Belangrijk verhaal over medemenselijkheid en verantwoordelijkheid
Gezien 16 mei 2015, Frascati
★★★★☆

Ze rolt een kubieke meter aan archief het podium op. Stapels kartonnen mappen, oude ordners en vergeelde kaarten. Anoek Nuyens (31) is theatermaker en journalist. En bovendien sinds kort directeur van stichting Auxilium – een goed doel dat zich richt op kleinschalige hulpverleningsprojecten in Afrika. Ze erfde dat goede doel – waar een half miljoen euro in omgaat – onlangs van haar oudtante.

In de voorstelling Hulp, die Nuyens maakte bij Frascati Producties, vertelt ze open en transparant haar verhaal. Op de achtergrond worden videobeelden van mensen uit Kenia geprojecteerd – die ons rustig en afwachtend aankijken. Ze zijn afhankelijk van onze hulp en juist dat wil Nuyens doorbreken.

Ze vertelt hoe ze bij het doornemen van alle correspondentie een gevoel van cynisme niet kon onderdrukken. Het fonds opereert niet vanuit een groter plaatje of een langetermijnvisie, maar lijkt willekeurig en gevoelsmatig mensen en projecten te ondersteunen. In haar zoektocht naar planmatiger en constructievere hulp, besluit ze te gaan kijken bij één van de grootste projecten van de stichting: een klein streekziekenhuisje in Kenia. Bij aankomst blijkt het ziekenhuis in perfecte staat – alleen zijn alle bedden leeg, de dorpelingen weigeren er te komen.

Nuyens is zeer geëngageerd en weet abstracte problematiek over ontwikkelingshulp in concrete, heldere voorbeelden te vangen. Haar verhaal wordt op zijn sterkst wanneer het persoonlijk wordt: als ze tegenover een klein meisje met een ontstoken oog staat, die zonder hulp van de stichting binnenkort blind zal worden. Dan wordt de berekenende Nuyens aan het wankelen gebracht – en wordt de complexiteit van de materie pijnlijk invoelbaar.

Want de ontwikkelingssamenwerking vanuit de overheid dreigt op termijn te verdwijnen, en mensen zijn steeds minder geneigd zich te richten tot de grotere hulporganisaties, waar zo veel ‘aan de strijkstok blijft hangen’. Maar Nuyens laat zien dat ook kleinschalige, barmhartige hulpprojecten gemeenschappen kunnen ontwrichten en soms meer kwaad doen dan goed.

Maar je moet toch iets, met je stichting en je halve ton?

Haar verhaal is interessant en actueel – en Nuyens is rasverteller: aanstekelijk, intelligent en op haar gemak. Soms heeft de voorstelling iets te veel het gehalte van een spreekbeurt, en mist het theatraliteit. Maar daar staat tegenover dat ze haar verhaal nauwkeurig en gedetailleerd vertelt. Een journalistiek theaterproject, zoals ze het zelf heeft gedoopt.

Nuyens is een betrokken, interessante maker die haar zoektocht naar medemenselijkheid in een helder verhaal heeft weten te gieten, en bovendien haar publiek niet van zijn verantwoordelijkheden kwijt. Ze maakte een even prettige als verontrustende voorstelling – die schrijnend duidelijk maakt dat soms elke keuze de verkeerde is. En wat moet je dan?

Nuyens’ vragen zijn nog niet beantwoord en haar frustratie is nog niet bekoeld. Als het aan haar ligt, komt er nog een vervolg op deze voorstelling. Als het aan mij ligt ook.

(Foto: Anna van Kooij)