M.U.R.S. – La fura dels Baus

MURS_Furadelbaus_-Ada-Nieuwendijk-3

Foto: Ada Nieuwendijk

Schreeuwerige, chaotische ervaring schept afstand
Gezien: 31 mei 2015, Westergasfabriek (Holland Festival)
★★☆☆☆

 

Hoe maakbaar is de samenleving? Hoe afhankelijk zijn we geworden van onze technologische gadgets? In hoeverre laten we ons – bewust of onbewust – sturen in wat we doen en laten? Dat soort vragen roept het Catalaanse gezelschap La Fura dels Baus met deze theatrale ervaring op.

Smartphone verplicht aan, volume vol open – het is weer eens een ander geluid bij binnenkomst van een theatervoorstelling. De spanning is bijna tastbaar, op de Nederlandse première van M.U.R.S., die in het kader van het Holland Festival twee dagen op rij in de Westergasfabriek is te ondergaan. Regelmatig lichten de smartphones en tablets op: De voorstelling begint over tien minuten!

De ruimte is opgedeeld in vier zones. De Ecologische Zone, de Security Zone, de Wellness Zone en de El Dorado Zone; elke zone representeert een aspect van de toekomstige stad. Het eerste deel van de voorstelling bestaat uit een rondleiding. In elke zone is een promotiefilmpje te zien, en propaganderen performers met veel bombast hun belangen.

Deze introductie beslaat de helft van de voorstelling en wordt al snel wat eentonig. De filmpjes heb je al kunnen zien op de app, waarvan nadrukkelijk werd gevraagd deze vooraf al te downloaden – en door het rommelige geheel komen de speeches in de zones (onder andere van Stalin en Hitler) niet echt uit de verf.

Dan is het even spannend: er klinkt een gigantisch harde klap en alles wordt donker. Op de schermen springt het Breaking News aan: er is een terroristische aanslag gepleegd in de Westergasfabriek. In een moment van verstilling – helaas het enige verstilde moment van deze performance – kijkt iedereen om zich heen. Dan breekt de chaos uit. Chaos die ons nogmaals langs alle zones leidt. Waarin mensen in kooien worden opgesloten. Waarin met water en verf wordt gesmeten. Chaos die ruim een half uur aanhoudt. Dus waar je al snel rustig naar staat te kijken.

Waar zit de nuance tussen de verschillende zones? Wat is de consequentie van ons smartphonegebruik? Kunnen we de koers nog wijzigen? La Fura dels Baus schept in deze smart show geen ruimte voor dergelijke vragen. In een vooral schreeuwerig geheel wordt het publiek in steeds mindere mate gevraagd zich daadwerkelijk tot de thematieken te verhouden. De aanzetjes het publiek tegen elkaar uit te spelen – potentieel één van de meest interessante aspecten van de voorstelling – worden niet doorgevoerd en vervliegen in de chaos.

M.U.R.S. suggereert een interactiviteit die het eigenlijk niet heeft. Ja, we volgen braaf de aanwijzingen op onze telefoons, maar zelf iets teweegbrengen zit er niet in. Dat zal wellicht het inzicht zijn dat La Fura dels Baus ons mee wilt geven: door onze eigen technologische gadgets worden we massaal gemanipuleerd. Maar echt een spannende ervaring levert dat niet op.