Bingo! – De Nieuw Amsterdam

Sabri-Saad-Hamus-Bingo-2We laten ons niet afleiden door een stukje theater
Gezien: 27 juni 2015, Parade Rotterdam
★★☆☆☆

Als er iets te winnen valt, staan we niet meer voor onszelf in. Of dat nu een briefje van vijf of een Nespresso-apparaat van ruim tweehonderd euro is – dat maakt niet uit. En hoe aanstekelijkheid die hebberigheid is, blijkt halverwege de voorstelling Bingo!, als het voltallige publiek verwoed hun bingobriefje zit te af te strepen: hoofden naar beneden, uitsluitend gefocust op die cijfertjes. Het is een rare gewaarwording tijdens een theatervoorstelling.

Bingo! is terug op de Parade. De voorstelling ging in 1990 in première door Theatergroep Flint. In dat decennium is het een aantal jaren al een terugkerend onderdeel op het festival geweest. Bovendien ging de voorstelling internationaal; bijvoorbeeld op het Fringe Festival in Edinbrugh. Vijftien jaar na de première is de voorstelling terug van weggeweest, hernomen door De Nieuw Amsterdam, in regie van Aat Ceelen.

De Italiaanse Ricardo Spagnoli en zijn Russische vrouw Anna Feodorowa baten een illegaal bingopaleis uit. Ze hebben daarvoor een keur aan (illegaal) personeel in dienst; afkomstig van België tot Turkije. Het publiek neemt plaats aan de lange houten tafels, bediening loopt rond om drank en bingokaartjes te verkopen. Alles staat in het teken van geld verdienen.

Het spel begint. De strenge, Oost-Europese Anna (een consequent angst aanjagende Ria Marks) pakt de balletjes uit een bak en leest de nummertjes op. Maar na een tijdje gaat voor het eerst de telefoon – en een paniekerige Ricardo wordt bedreigd. Het publiek lijkt er overigens niet zo mee bezig te zijn. Als kaartjes bijna vol geraken is er nog maar ruimte voor één spanningsboog.

Niettemin wordt het dunne verhaaltje zo nu en dan doorgezet. De telefoon gaat nog een keer, een duistere maffioso komt de tent binnen, personages verdwijnen en keren na verloop van tijd toch weer terug. Het is een erg rommelig geheel – waarbij het vaak volstrekt onduidelijk is waarom personages weggaan of weer terugkeren. De bingo wordt consistent doorgespeeld, wat weliswaar een komisch gegeven is als het voltallige personeel door de maffia wordt weggesleept – alleen gaat die grap hier wel erg ten koste van de inhoud.

Ceelen voert een onduidelijke, rommelige regie – waarbij hij zich totaal niet lijkt te bekommeren om zichtlijnen, verstaanbaarheid, focus. Het voelt alsof het verhaallijntje er uitsluitend voor de vorm doorheen is geduwd, om het gebeuren als Paradevoorstelling te rechtvaardigen. Het is dan ook niet gek dat een groot deel van het publiek tijdens de afwikkeling van het verhaal al met volstrekt andere zaken bezig is.

Als het verhaallijntje dan niet kan vervoeren, dan is er tenminste nog de ‘bonte stoet aan personages’ die volgens het programmaboekje de revue passeert. En bont is de stoet zeker, maar het hangt wel allemaal van flauwigheid aan elkaar. Het zijn vooral karikaturale personages, die grotesk en op de lach spelen. Alleen de Russische Anna en de Turkse, zwijgende Fatma (Alix Adams) springen eruit: beiden omdat ze niet door schreeuwerige aanstellerij opvallen, maar juist in stilzwijgen hun personage geschiedenis geven.

Dat Bingo! een hilarische, vrolijke belevenis is, betwist ik hier geenszins. Maar dat is vooral te danken aan een uitgelaten festivalpubliek dat sinds jaren weer eens bingo mag spelen. Maar als je Bingo! als theatervoorstelling benadert is er nauwelijks wat te beleven. Het bewijst vooral dat het bingospel ondanks alles nog steeds overeind staat, dat oer-Hollandse gezelligheid naadloos samengaat met oer-Hollandse hebberigheid.

En daarbij laten we ons liever niet afleiden door een stukje theater.