Dina Rončević: ‘Ik werd pas echt gelukkig toen ik kunst ontdekte’

Foto: Sanela Ćosović

Foto: Sanela Ćosović

Vijf theatermakers zijn de afgelopen maanden in het kader van Frascati Issues: Changing Places gekoppeld aan Amsterdamse maatschappelijke vernieuwers. Eén van hen is Dina Rončević (1984). Zij voert sinds eind deze zomer intensieve gesprekken met jongeren van Kamers met Kansen: een woon- en begeleidingstraject voor MBO-leerlingen tussen de 18 en de 26 jaar met groot risico op schooluitval.

‘Wat doen we met mensen die duidelijk iets anders nodig hebben dan wij als maatschappij ze kunnen bieden? Hoe creëer je de goede omstandigheden voor ze om weer aspiratie voor het leven te voelen? Ikzelf werd pas echt gelukkig in het leven toen ik kunst ontdekte. Daarvoor werkte ik wel, kon ik de huur betalen, maar was ik ook verveeld.’

Vol goede moed kwam ze begin september bij Kamers met Kansen terecht. ‘Ik zat vol ideeën, maar alles waarmee ik kwam was een complete mislukking. Week in, week uit. Dat was een uitputtingsslag, een klap in het gezicht. Maar ik wilde natuurlijk niet opgeven maar begrijpen wat ik verkeerd deed.’

‘Ik zei: laten we een film maken. Ik regel een camera, wat productiegeld en ik leer jullie wat over het maken van een film. Als hoofdonderwerp nemen we dan: hoe zien jullie je omgeving? Maak foto’s en korte videoclips van alles wat belangrijk voor je is. Maar bij de eerste meeting kwam niemand opdagen. Ik dacht: ik doe dit nu al twee weken maar ik heb nog met geen enkele jongere gepraat.’

‘Toen sprak ik met één van hen, en hij zei dat ik het totaal verkeerd aanpakte. Ik bleef maar doelstellingen bepalen voor wat ik wilde dat er zou gebeuren. Terwijl, zei hij, het enige dat je moet doen is ervoor zorgen dat ze ook jouw verhaal kennen.’

‘Dit project en de kinderen leren me over onze maatschappij: hoe we leven, met werk en doelstellingen in de maatschappij. We zijn alleen maar aan het versnellen. Elk gesprek en alles wat we doen is gepland, gestructureerd, alles moet een doel hebben, een succes worden. Sta even stil en ruik de bloemen.’

Dat het echte contact zich op onverwachte momenten via onverwachte wegen aandient, ervaart ze als ze in het bijzijn van een aantal jongeren een schilderij aan het maken is. ‘Het canvas bleek een communicatiemiddel, een tool om via te spreken. Ze begonnen te praten over wat ze op het doek zagen en voor ik het wist was er een gesprek en deelden we verhalen. Ik realiseerde me dat deze manier veel beter werkte dan wat ik ook bedacht zou hebben. En zodra we me elkaar praatten werden de verhalen van beide kanten intiemer.’

Aankomende week presenteert Rončević haar ervaringen in Frascati. ´Waarschijnlijk wordt het een dagboek-achtige presentatie. Ik moet vanuit mijn perspectief vertrekken, want alleen vanuit daar kan ik refereren aan hun verhalen.’

‘Die jongen die ik zojuist noemde vertelde me: Dina, je moet je fouten laten zien. Misschien kunnen we daarvan leren.’ Dus dat doet ze, aanstaande vrijdag.

Behalve Rončević presenteren Marjolijn van Heemstra, Margo van de Linde, Anoek Nuyens en Hannah de Meijer hun bevindingen in Frascati, tijdens Co-Creation in Progress (15-17 oktober).