De Warme Winkel: ‘Wij zijn ook maar nieuwsgierige mensen die toevallig theater maken’

Foto BAM - kunst is geen kast: Sofie Knijff

Foto BAM – kunst is geen kast: Sofie Knijff

De Warme Winkel zet zijn zinnen op Amsterdam. Niet alleen spelen ze hier de komende week twee verschillende voorstellingen, ook onthulde het collectief aan deze krant dat ze op het punt staat voor het eerst Amsterdamse gemeentesubsidie aan te vragen.

Een paar uur voor aanvang van de voorstellingen spreek ik Mara van Vlijmen en Vincent Rietveld, beiden lid van de artistieke kern. De eerste speelt met BAM – kunst is geen kast in Studio Nieuw Noord (voor de gelegenheid omgedoopt tot Het Tropicana Theater), de ander is met de herneming van Achterkant (2013) in de Grote Zaal van de schouwburg te zien.

Voorstellingen van De Warme Winkel zijn grofweg in twee sporen op te delen. Enerzijds de oeuvre-voorstellingen rond een kunstenaar of een historische gebeurtenis, anderzijds de meer conceptmatige voorstellingen die op de actualiteit zijn toegespitst.

BAM – kunst is geen kast is een oeuvre-stuk, een term die het collectief overigens zelf heeft uitgevonden. Dat zijn voorstellingen waarin via het leven en werk van een bepaalde kunstenaar diens en onze tijdgeest tegen elkaar worden afgezet. In dit geval dat van de absurdistische schrijver Daniil Charms (1905-1942).

Van Vlijmen: ‘Het idee was dat we een moderne, absurdistische bonte-avond wilden houden, in de geest van Charms. Daarbij gaat het meer om de ontheemde ervaring, het unheimische gevoel overgeleverd te zijn aan willekeur, dan om de letterlijke teksten die hij geschreven heeft.’

Achterkant zit meer op het actuele spoor. Die speelt gelijktijdig met en in het decor van Lange dagreis naar de nacht van Toneelgroep Amsterdam. Bezoekers van TA merken overigens niets van de schaduwvoorstelling die zich pal achter het decor in de Grote Zaal voltrekt.

Het draait om de actualiteit van de achterkant, vertelt Rietveld. ‘We leven in een schoongeveegde tijd waar het om presentatie gaat, waar je voorkanten te zien krijgt. Iedereen zet zijn voorkant op Facebook, je kleedt je voor die voorkant aan op straat. De achterkant is helemaal weg. Alle junks zijn bijvoorbeeld verdwenen uit het centrum. De verdwenen achterkant als het probleem van nu.’

Die locaties zijn volgens Rietveld heel erg eigen aan het collectief. ‘Het is de intimiteit van het parasitaire: ergens onderduiken met een soort semi-illegale sfeer, met een publiekje van vijftig, zestig man. Op die manier kun je dat unieke gevoel dat je bij theater kan hebben optimaliseren.’

‘Wij zijn ook maar nieuwsgierige mensen die toevallig theater maken. We nemen een schrijver die we leuk vinden of een onderwerp waar we vragen bij hebben en dan proberen we dat ons eigen te maken.’ De rode lijn is dat ze te grote problemen willen oplossen. ‘We stellen ons onmogelijke doelen en dan krijgen we gek genoeg via een artistieke sluiproute altijd wel iets voor elkaar.’

Van Vlijmen: ‘De Warme Winkel is eerder een mentaliteit, werkwijze of stijl. We benaderen een thema van heel veel verschillende kanten en nemen daarbij ook de vrijheid om verschillende speelstijlen ter hand te nemen. Voor mij is dat typisch De Warme Winkel: wat aangedragen wordt kan zo maar de hoofdlijn worden. Als er bijvoorbeeld troep in het repetitielokaal ligt, wordt dat heel vaak een sleutelrekwisiet in de voorstelling.’

Het collectief vraagt nu voor het eerst subsidie in Amsterdam aan. Ze willen zich in de toekomst nog meer richten op onverwachte underground projecten. Rietveld: ‘Dat is ook wel wat ons een beetje Amsterdams maakt. Dat soort kleine dingen kunnen alleen hier. Je hebt hier een critical mass die er tegen kan dat je drie maanden van tevoren iets bedenkt, twee maanden van tevoren je publiciteitstekst af hebt, een maand van tevoren kenbaar maakt waar het gaat gebeuren en dat je op de premièredag de bar nog moet inrichten.’

Van Vlijmen: ‘We willen, naast een jaarlijkse grotezaalproductie, nog meer van die kleine Achterkant-achtige dingen gaan doen.’

Dat hebben ze elders ook geprobeerd, bijvoorbeeld in hun huidige thuisbasis Utrecht.

‘Dat was altijd een stuk moeilijker. Utrecht is een stad die veel meer op brochures gaat. Wat speelt er volgend jaar november, denken ze daar nu. Maar niet: zou er vanavond niet iets gebeuren? Die radar staat daar niet aan, waarschijnlijk ook omdat het te weinig gebeurt.’

Achterkant en BAM – kunst is geen kast zijn nog tot en met 12 december in Amsterdam te zien.

www.dewarmewinkel.nl