Reportage SPRING Performing Arts Festival

Foto The Re-enactment of the Now: Roel van Berckelaer

Foto Re-enactment of the Now: Roel van Berckelaer

Op het snijvlak van theater, dans en performance

Terwijl er in de Utrechtse binnenstad geen ontkomen aan is, speelt één van de hoogtepunten van het SPRING Performing Arts Festival zich midden op het platteland af, op enkele kilometers van de Domtoren vandaan. Davy Pieters maakte daar op uitnodiging van Theater Utrecht haar eerste locatievoorstelling.

Re-enactment of the Now is een ‘cli-fi documentery’: sciencefiction-theater over klimaatverandering. Pieters koos haar locatie treffend. We kijken uit over de uitgestrekte, vlakke polders; de contouren van een middelgrote stad vormen de horizon. Vanuit een fictieve toekomst neemt een voice-over ons mee terug naar het jaar 2016. Het kantelpunt. Het jaar waarin we wel degelijk wisten van global warming, maar er de auto niet om lieten staan. Pieters zet de Nederlander anno 2016 neer als lieflijke, naïeve schepsels: op onze fietsen banen we ons fluitend een weg van polder naar polder. Als het regent pakken we een paraplu, als het waait een vlieger. Een derde van ons land ligt dan wel onder de zeespiegel, toch boezemt de natuur ons bepaald geen angst in.

De documentaire reconstrueert vervolgens het moment waarop het misging, en de natuur zijn apocalyptische krachten liet zien. Want dát het misgaat, staat in deze voorstelling niet ter discussie: de ramp heeft zich in Pieters’ fictieve toekomst tenslotte al voltrokken, stad en land zijn onder water gelopen en van het lieflijke polderlandschap is uiteindelijk niet veel meer over. Pieters’ stijl is zowel prettig concreet, als associatief en beeldend. Haar voorstelling draagt een uiterst moralistische boodschap uit, maar tegelijkertijd wijst ze ons op de nutteloosheid van dat moralisme. De vorm die ze daarvoor heeft gekozen, de re-enactment, geeft haar daar een uitstekende bedding voor. De licht ironische voice-over (live ingesproken door Thomas Dudkiewicz) haalt met sympathieke ondertoon haarscherp uit naar de mens van 2016.

Foto Guilty Landscapes: Willem Popelier

Foto Guilty Landscapes: Willem Popelier

Waar Davy Pieters ons vanaf een afstand naar onszelf en de wereld laat kijken, probeert Dries Verhoeven ondertussen in de binnenstad van de Utrecht die afstand te slechten. In Guilty Landscapes, Episode 1 brengt hij de toeschouwer in contact met een door ramp of armoede getroffen locatie. Via live-streaming vindt er een één-op-één ontmoeting met iemand uit die omgeving plaats, en krijgen de anonieme slachtoffers ineens een gezicht. Zo episch het karakter van Re-enactment of the Now, zo intiem en persoonlijk is deze ontmoeting. Maar beiden slagen ze in hun opzet: ze zetten de toeschouwer in een ander perspectief ten opzichte van zijn omgeving.

Het SPRING Performing Arts Festival is in 2013 ontstaan vanuit de fusie van Festival aan de Werf en Spring Dance. Het tiendaagse festival programmeert vernieuwende voorstellingen van hedendaagse theatermakers en choreografen, en speelt zich voor een belangrijk gedeelte ook buiten de theaterzalen af. Het gezellige festivalhart dat vorig jaar vanwege de verbouwing van de Utrechtse schouwburg dan maar op het gras ervóór oprees, heeft helaas alweer veld moeten ruimen. De ontmoetingsplek in het geheel nieuwe schouwburgcafé Mevr. Dudok geeft toch net wat minder festivalsfeer dan de grote vuurkorven in de open lucht.

Foto A Piece of 2 - Balancing Human Sized Rocks: Anna van Kooij

Foto A Piece of 2 – Balancing Human Sized Rocks: Anna van Kooij

Daar dus niet te lang blijven hangen; in de binnenstad is meer te beleven. Bijvoorbeeld de performance-installatie van Nick Steur, gratis en per dag zeven uur lang doorlopend te zien, dus bijna niet te missen. In A Piece of 2 – Balancing Human Sized Rocks probeert hij een sculptuur te maken van twee mensgrote rotsblokken, zonder daarbij elektrische hulpmiddelen te gebruiken. Uiterst traag begeeft hij zich tussen het vulkanisch gesteente dat verspreid in het zand ligt, en bedient zich van hefbomen, katrollen, kettingen en hulp van omstanders. Net als bij Pieters is de mens in deze performance van Steur piepklein, een nietig wezentje tussen het massieve steen – met dat verschil dat Steur het natuursteen in een breed uitgespannen concentratieboog wel degelijk weet te beteugelen.

SPRING heeft weer een uiteenlopend aanbod aan voorstellingen op het snijvlak van dans, theater en performance naar Utrecht gehaald. Het is een festival dat zich bij uitstek leent om aan je vertrouwde discipline voorbij te gaan, en daardoor één van de interessantste theaterfestivals.

http://www.springutrecht.nl