Eline Arbo: ‘Fuck it, we doen het gewoon zelf’

Manifesten - Eline Arbo, foto: Coco Duivenvoorde

Manifesten – Eline Arbo, foto: Coco Duivenvoorde

De afstuderende regisseurs van de Amsterdamse Theaterschool doen dit jaar niet mee met het ITs, het jaarlijkse afstudeerfestival van alle kunstvakopleidingen. Samen met de studenten productie, scenografie en theatertechniek waar zij hun afstudeervoorstellingen mee maakten, organiseren ze hun eigen festival: Vuurwerk. Van 20 t/m 23 presenteren zij hun afstudeervoorstellingen in Frascati.


Het is een reactie op de steeds competitiever wordende cultuur op het ITs Festival, legt Eline Arbo uit. Ze is één van de drie afstuderende regisseurs en heeft het ITs de laatste jaren nauwlettend gevolgd. ‘De focus is teveel op de award-show en de netwerkborrels gaan liggen. En dat gaat ten koste van de inhoudelijke discussies en de uitwisseling tussen studenten. Je toont je voorstelling en dan ga je zo snel mogelijk weg.’

Dus besloten ze hun voorstellingen niet op het ITs te tonen, en dus ook niet mee te dingen naar de Ton Lutz-prijs voor beste afstuderende regisseur op het festival. ‘We dachten: fuck it, we doen het gewoon zelf. We willen een nieuwe cultuur neerzetten, eentje waarbij je samen iets aan het maken bent. We willen elkaar en onszelf vieren en een ontmoetingsplek maken met het publiek, op onze voorwaarden. De netwerkborrels op het ITs draaien alleen maar om het krijgen van werk. Get discovered.’

Het competitieve karakter is niet alleen een probleem van het ITs, maar van het hele werkveld, meent Arbo. ‘De focus in het veld ligt heel erg op snelle kaartverkoop. Hoe wordt subsidie verdeeld? Wie geeft geld en waarom? Gaat het over een hoog niveau van kunst? Gaat het over een hoge publieksbezetting? Wat zijn de voorwaarden? Daar moeten we het over hebben.’

‘Je wordt afgerekend op in hoeverre je de zalen hebt gevuld. Wij willen dat veranderen. En dat kunnen we nu, op ons niveau als afstudeerders, doen. Voor ons begint het met een bewustzijn van onze generatie. We beginnen klein. Maar over tien jaar zijn wij op een andere plek, en hebben we misschien ook andere posities in het werkveld ingenomen, waar we meer invloed hebben. Maar dat is een gesprek dat we nu al moeten beginnen.’

Eline Arbo portretfoto

Tijdens Vuurwerk leiden de afstuderende studenten elkaars voorstellingen in. ‘Ik ken de ontwikkeling van mijn klasgenoten het beste, dus daar moeten we gebruik van maken. Ik heb ze zien groeien van het eerste jaar tot hier, ik ken de lange lijnen. De debatten die wij als randprogramma organiseren gaan waar wij het over willen hebben, de interviews gaan over de thematiek van de voorstelling.’

‘Ik wil openheid, meer liefde en niet zo veel angst. Dat klinkt misschien naïef maar dat is ook gewoon idealisme en hoop. Als wij dat niet doen, wie dan wel?’

Niet toevallig verwijst de setting van Arbo’s eigen afstudeervoorstelling Manifesten naar Cabaret Voltaire, een café in Zürich waar artistieke vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog op open mic-avonden reageerden op de oorlog en op hun tijd. Ook zij creëerden hun eigen voorwaarden, en hun avant-gardistisch theater luidde destijds het begin van het dadaïsme in.

En ook zij waren artistieke bannelingen die ongetwijfeld hetzelfde dachten: als wij het niet doen, wie dan wel?

Het Vuurwerk festival is van 20 t/m 24 juni te zien in Frascati.