The Dark Ages – Milo Rau

Foto: Thomas Dashuber

Foto: Thomas Dashuber

Indringende toneelvertellingen over Europa sinds ’45
Gezien: 18 juni 2016, Frascati, Holland Festival (Amsterdam)
★★★★☆

The Dark Ages gaat over de ontstaansgeschiedenis van het verenigde (maar verdeelde) Europa sinds 1945. De voorstelling opent met een groot stenen redenaarskansel uit de tijd van nazi-Duitsland, dat zich meteen van ons af draait; het Derde Rijk is gevallen. Aan de achterzijde een rommelige werkkamer vol paperassen, mappen en ordners. In het midden hangt een kaart van Europa. Het is de werkkamer van Sudbin Music, een Bosnische mensenrechtenactivist en de enige niet-professionele acteur in deze voorstelling.

De Zwitserse journalist en regisseur Milo Rau koos een dwingende, documentaire vorm voor deze voorstelling. Afwisselend vertellen twee Bosniërs, een Servische, een Russische en een Duitser hun levensverhaal – dat bij allen bepaald wordt door oorlogen. Om beurten vertellen ze fragmenten van hun verhaal, hun monologen steeds frontaal op het publiek gericht. Boven hen hangt een groot scherm waarop degene die aan het woord is in close-up wordt gefilmd. Die close-ups worden af en toe afgewisseld met documentair materiaal: opnames van foto’s, beelden uit het journaal of schokkerige homevideo’s.

De monologen worden rustig, zonder enige opsmuk gebracht. Vanwege hun autobiografische karakter zijn ze beeldend en specifiek en zie je het helemaal voor je. De kleine jongen die met zijn moeder schuilt voor een luchtbombardement (Manfred Zapatka), de jonge Servische vrouw die zich verliest in feesten in Belgrado (Sanja Mitrovic), de mensenrechtenactivist die na de oorlog terugkeert naar zijn geboortedorp en de schedel van zijn vader in zijn handen houdt (Music). Iedereen uit zijn dorp is dood, behalve hij.

Deze voorstelling is het tweede deel in een drieluik dat Milo Rau maakt over Europa. Het eerste deel ging over West-Europese jongeren die naar Syrië gingen om voor IS te vechten. The Dark Ages is een intieme maar indringende vertelling, een vijftal verhalen dat niet alleen over oorlog gaat, maar te meer over de waarde en het belang van het doorgeven van verhalen.