Simone Hogendijk: ‘Juist in deze tijd spelen festivals een grote rol in talentontwikkeling’

Sinds vorig jaar is Simone Hogendijk artistiek leider van Over het IJ Festival. Talentontwikkeling en verbinding met de stad zijn twee belangrijke pijlers in haar visie op het festival, dat vanaf vanavond tien dagen lang op de NDSM-werf neerstrijkt.

De regen klettert over de nu nog bijna lege werf. Een week voor aanvang van het festival is het nog nauwelijks te merken dat er een groot locatietheaterfestival wordt voorbereid. Ja, als je goed kijkt zie je in de verte een paar mensen een glazen huisje opbouwen aan het IJ. Ze voeren een gevecht met de wind, die hier fluitend zijn gang gaat.

Omringd door stapels zeecontainers houdt Over het IJ Festival kantoor aan de kop van de werf. Nabij Pllek, waar straks ook het festivalhart komt, vertelt Simone Hogendijk. Ze is niet bang om dingen uit te proberen. Vorig jaar, toen ze net was aangetreden als artistiek leider, besloot ze samen met het festivalteam het kenmerkende festivalhart, dat zo’n beetje het eerste was dat je zag als je vanaf het NDSM-pontje voet aan wal zette, te verspreiden over de hele werf. Hogendijk: ‘Maar we misten daarin toch één centrale plek, waar makers en publiek elkaar kunnen ontmoeten.’

Dat komt nu dus weer terug. Bij Pllek komen lange houten tafels waar theatermakers en publiek kunnen eten en drinken. Ook is daaromheen het karakteristieke zeecontainerprogramma te zien. Verspreid over het hart staan verschillende zeecontainers waarin korte voorstellingen van jonge makers worden vertoond. Voorstellingen waarvoor je niet kan reserveren, maar waar je met een festivalbandje spontaan heen kan.

Die talentontwikkeling staat hoog in het vaandel bij Hogendijk, die zes jaar geleden in eerste instantie bij het festival werd aangetrokken als artistiek begeleider van de jonge makers-trajecten zoals dat zeecontainerprogramma. Dit jaar zijn de talentontwikkelingsprogramma’s nog prominenter aanwezig dan eerder. Behalve de zeecontainers is er een uitgebreid Nieuwe Makers Programma en de Atelier Oerol/Over het IJ-route, waarin drie jonge makers een lang traject zijn aangegaan om locatietheater te onderzoeken. Zij presenteerden hun werk vorige maand op Oerol, en verplaatsen hun onderzoeksvoorstelling nu naar Amsterdam-Noord.

Meer dan eerder probeert Hogendijk op die manier jonge makers een duurzaam traject aan te bieden, waarin volop mogelijkheden zitten tot doorstroming binnen het programma of naar elders in het veld. ‘Juist in deze tijd spelen de festivals daar een grote rol in. Niet iedereen pakt dat even gericht aan, maar dat willen wij vanuit Over het IJ heel graag voortzetten.’

Daarnaast heeft het festival een uitgebreid regulier programma met meer gevestigde namen. ‘Maar dat zijn allemaal makers die echt een samenwerking aan zijn gegaan met jonge makers. Golden Palace bijvoorbeeld, die werken met Kiki Jaski en Jan Groenteman. BOG is zelf een jong gezelschap, net als De Dansers.’

‘Over het IJ heeft het altijd wel aangedurfd om ook bij grotere voorstellingen jonge makers te programmeren, dus dat zet ik voort, maar dan nog bewuster. En er is heus wel ruimte voor ouder talent,  zoals Orkater&Michiel Voet of Het Monsterverbond, maar ik zoek daarin wel naar makers die echt zoeken naar nieuwe vormen, een nieuwe theatertaal. Ik vind het spannend om met Over het IJ Festival een pallet aan voorstellingen en makers aan te bieden die hun eigen signatuur nog aan het zoeken zijn of echt nieuwe vormen uitproberen.’

De theatermakers worden in meerdere mate uitgedaagd zich te verhouden tot de verhalen en vraagstukken die leven in de stad. ‘We gaan echt de context van de stad als groter verhaal van het festival neerzetten. Vorig jaar heb ik gemerkt dat niet alleen de fysieke locatie, maar ook de sociale context van die locaties steeds belangrijker wordt.’ Bijvoorbeeld in het project Wijkmakers, waar jonge theatermakers een half jaar aan een wijk in Noord zijn gekoppeld en waar bewoners soms zelf meedoen in de voorstelling.

Nieuw dit jaar zijn de specials: programma’s waarbij je met een speciale gast een aantal voorstellingen of projecten gaat bezoeken en samen met die theatermakers dineert in het festivalhart. Eén van die gasten is Ronald Ockhuysen, hoofdredacteur van deze krant. ‘Vanuit de inhoud van het programma ben ik gaan zoeken naar verbindende thema’s. Dat zijn avonden geworden waarbij je de makers ontmoet, het gesprek aan kan gaan en de hele avond op sleeptouw wordt genomen.’

Over het IJ Festival begint vanavond en duurt tot 17 juli.