Kinderboekenschrijver Dolf Verroen: over oma’s en oorlog

Dolf Verroen schreef dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk 'Oorlog en Vriendschap'

Dolf Verroen schreef dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk ‘Oorlog en Vriendschap’

De 87-jarige Dolf Verroen schreef dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk Oorlog en vriendschap. Het hoofdpersonage Joop lijkt in grote mate op Verroen. “Alles wat er in het boek staat, heb ik meegemaakt.”

Opa’s en oma’s staan centraal deze Kinderboekenweek, maar dat Verroen daar niet over wilde schrijven wist hij meteen. “De grootouders van mijn moeders kant heb ik nooit gekend, die waren al gestorven. En de moeder van mijn vader, mijn grootmoeder dus, was een klein, kittig, uiterst zelfstandig vrouwtje. Heel eigengereid en heel eigenzinnig. En die hield eigenlijk helemaal niet van kinderen. Dus de keren dat ze bij ons logeerde was het oppassen geblazen.”

Aangename herinnering heeft hij niet aan haar. Hij herinnert zich een nachtelijk bombardement in Delft, de stad waar hij opgroeide. “We hoorden de sirenes en de vliegtuigen, dus we gingen op een beschutte plaats zitten. En mijn vader ging de slaapkamer van zijn moeder binnen, maar zij zei: ‘Maak dat je wegkomt, kwajongen! Denk je dat ik voor de Duitsers opsta?’ ‘Maar wat nou als er een granaat valt?’ vroeg mijn vader.  ‘Nou,’ zei ze, ‘dan merk je het wel.’”

Ergens lijkt Verroen op haar, geeft hij toe. “Ik ben niet zo kattig en zelfverzekerd als zij was, maar ik ben wel altijd heel erg mijn eigen weg gegaan. Mijn vader zei altijd: ‘Dat schrijven is leuk, maar voor in de avonduren. Daar heb je geen vast inkomen van en geen pensioen.’ Maar daarin ben ik net als mijn grootmoeder.”

Nee, niet over opa’s en oma’s, maar over de oorlog gaat zijn deels autobiografische Kinderboekenweekgeschenk. Want net als Verroen zelf, is zijn hoofdpersoon Joop elf jaar oud als de oorlog uitbreekt. In korte hoofdstukken vertelt Verroen in zijn boek over de impact van de oorlog op het leven van een jonge jongen – en ook vaak het gebrek aan impact: ook in de oorlogsjaren zaten er saaie, doodvervelende dagen tussen. Een belangrijke verhaallijn is de vriendschap tussen Joop en zijn beste en enige vriend Kees. Zodra blijkt dat Kees’ ouders fout waren, was de vriendschap voorbij. Op straat moest hij van zijn moeder zijn vriend negeren. Dat verhaal is in grote lijnen waargebeurd. “Dat heeft me mijn hele leven beziggehouden, dat ik hem als mijn vriend beschouwde, maar hem toen toch voorbijgelopen ben.”

“Ik denk dat ieder mens dingen in zijn jonge leven heeft, die hem bijblijven omdat je je daar voor schaamt of geneert.” Voor Verroen is dat deze herinnering. “Ik heb dat gevoel mijn hele leven bij me gehouden. Ik heb Kees, want zo heette hij ook echt, daarna ook nooit meer gezien.”

Al vaak kwam het in Verroen op om hier een verhaal van te maken. Toen hij in november vorig jaar de opdracht kreeg van het CPNB om het Kinderboekenweekgeschenk te schrijven, heeft het schrijfproces ook niet lang geduurd. In januari, ruim drie maanden voor de deadline, was hij klaar. “Ik las net iets grappigs in dat boek van Dick Swaab. Het gekke is, zegt hij, bij mensen functioneren de hersenen zo: zodra je iets bedenkt, hebben je hersenen er al een verhaal bij gemaakt. Misschien is dat bij mij ook wel zo gegaan, dat toen ik erover ben gaan denken het verhaal in mijn brein al ontstaan is.’ Zo heeft Verroen het, ondanks het heftige onderwerp, als een groot plezier ervaren om dit boek te schrijven.

‘Voor altijd jong!’ is het thema van de Kinderboekenweek. Een thema dat aan Verroen wel besteed is: de illustraties die Charlotte Dematons van het elfjarige hoofdpersonage maakte, lijken ondanks het verschil in leeftijd in grote mate op Verroen, inclusief de opzichtige ronde bril. Zelf heeft de 87-jarige kinderboekenschrijver nooit last gehad van zijn leeftijd. “Ja, als ik op de grond zit kan ik niet overeind komen! Maar voor de rest heb ik eigenlijk nooit van mijn leven aan mijn leeftijd gedacht.”

Het Kinderboekenweekgeschenk Oorlog en vriendschap van Dolf Verroen (met illustraties van Charlotte Dematons) is geschikt voor kinderen vanaf 9 jaar. Van 5 t/m 16 oktober is het gratis bij besteding van minstens €10,- aan kinderboeken.