M.J. Arlidge over het schrijven van een populaire detectivereeks

Foto: eigen archief

Foto: eigen archief

Het vierde deel van zijn detectivereeks met in de hoofdrol inspecteur Helen Grace, ligt sinds kort in de winkels. De Britse thrillerauteur M.J. Arlidge vertelt over het succes van zijn boeken en het plezier van het schrijven: “Het is een enorm geluk om betaald te worden om dingen te mogen verzinnen.”

Zijn boek is nog maar net begonnen, of de halve stad staat al in brand. Zijn nieuwe roman Klikspaan is grootser opgezet dan zijn voorganger Pluk een roos. Bedenker van al deze gruweldaden is een bijzonder sympathieke, goedlachse man, die nog steeds overrompeld lijkt door het succes van zijn Helen Grace-serie.

Net als de eerde delen bestaat Klikspaan uitsluitend uit korte hoofdstukken, van steeds maar 2 of 3 pagina’s. Arlidge: “Dat is heel belangrijk voor me. Volgens mij is dat ook een van de redenen dat mijn boeken zo populair zijn. Mensen hebben tegenwoordig een kortere spanningsboog, en dan schrikken lange hoofdstukken af.” Die korte hoofdstukken stellen hem in staat om veel af te wisselen in verschillende point-of-views. Hij vergelijkt het met het schrijven voor televisieseries. “Dan heb je ook drie of vier parallelle verhalen nodig. Zo schrijf ik mijn boeken nu ook.”

“Het verschil met het schrijven van een televisieserie, is dat je veel meer creatieve controle hebt als schrijver. Deels omdat je je geen zorgen hoeft te maken om de praktische zaken van de productie ervan: als je in een televisieserie alles in de fik wil zetten kost dat natuurlijk veel geld. Maar bij een boek kun je doen wat je wilt. Het is helemaal van jou. Jouw naam staat erop en het is jouw baby. Is dat niet ongelofelijk: dat ik word betaald om dingen te verzinnen?”

Zijn debuut Iene Miene Mutte werd al meteen een succes in Engeland. Ondertussen is het al bijna in dertig landen gepubliceerd. “Dat was een enorme boost voor mijn zelfvertrouwen. Schrijven gaat voor een groot gedeelte over zelfvertrouwen: je bent altijd bang dat mensen het saai vinden of je uitlachen. Maar de sleutel is: je moet het gewoon doen. Je kan jezelf versteld doen staan.”

Veel mensen, vertelt Arlidge, zijn pas gelukkig als het koud is, winter, en ze bij het vuur en onder een dekentje zichzelf kunnen verliezen in een boek. “Een film kijk je vaak in een bioscoop of met je familie. Maar boeken lees je in je eentje. Er ontstaan een relatie tussen jou en het boek. En het mooie is: de wereld die je creëert, de Helen Grace die jij ziet, is anders dan de Helen Grace die ik zie. En zo zijn er honderdduizend verschillende versies van hetzelfde personage.”

“Ik vraag vaak aan lezers welke kleur haar Helen Grace heeft. Dat is iets wat ik expres nooit heb vermeld, waar ik opzettelijk vaag over ben. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat ze blond is, terwijl andere mensen zeggen: ‘Blond? Ben je gek? Ze heeft donker haar!’ En meestal beschrijven ze zichzelf.”

Veel auteurs zitten volgens Arlidge een jaar lang in hun kamertje, kwellen zichzelf, hebben een hekel aan schrijven, en als ze klaar zijn storten ze ineen en hebben ze geen idee wat ze dan gaan doen. Dat geldt niet voor hem. Arlidge geniet van het schrijven, en omdat hij aan een serie werkt valt hij als een boek klaar is niet in een zwart gat, maar kan hij meteen door met de volgende. “Veel collega’s willen gewoon een boek schrijven, maar ik denk groter.”27313_5805dbaf09417_27313

Na Pluk een roos, dat zich voor een groot deel in een kelder afspeelde, wilde Arlidge graag iets schrijven dat spectaculairder opgezet was. “Pluk een roos was erg claustrofobisch, dus ik wilde met Klikspaan iets schrijven op grotere schaal.” Hij kwam uit bij het idee dat de stad geteisterd wordt door een pyromaan. Vooral de research was erg interessant, vertelt hij. “De reden dat ik er zo door gefascineerd raakte, is omdat het zo’n bizarre misdaad is. Pyromanen staan niet oog in oog met hun slachtoffers, en vaak komen ze tijdens de brand terug om de show te bekijken. Waarom zou iemand dat doen? Het schijnt ze ook vaak een ontzettende seksuele kick te geven trouwens, kwam ik achter.”

Hij ging bestaande zaken onderzoeken, en sommige daarvan waren behoorlijk absurd. Bijvoorbeeld de Amerikaanse John Orr, de pyromaan die hoofd brand-onderzoeker was voor de recherche in California. “Hij stichtte een brand en onderzocht die vervolgens zelf. En het rare was: terwijl hij dat deed schreef hij een boek over iemand die branden stichtte en ze vervolgens zelf bij de politie onderzocht. Zo bizar. En hij probeerde het gepubliceerd te krijgen. Wat een bizarre biecht is dat.”

Dat klimmen in die psychologie was een van de meest interessante dingen aan het schrijven van Klikspaan, vertelt Arlidge. “Pyromanen willen graag chaos creëren, mensen in paniek krijgen, en het gevoel hebben dat zij dat hebben gecreëerd. En hoe destructief ook,” geeft hij toe, “ergens kun je ook begrijpen dat mensen die zich machteloos voelen, van het stichten van brand een machtig gevoel krijgen.”