Collectief DeMeiden: ‘Steek het gevestigde toneelbestel in de fik’

Foto: Kapser Coster

Linda Lugtenborg en Annemieke Ros van DeMeiden in Chopchopbangbang, foto: Kasper Coster

Het plan was om het toneelstuk De meiden van Jean Genet te spelen. Maar halverwege het repetitieproces bleek Toneelgroep Amsterdam de exclusieve rechten in Nederland te hebben afgekocht. Maar daar lieten ze het niet bij zitten.

Dus doopten actrices Linda Lugtenborg, Annemieke Ros en toneelschrijver Helena Hoogenkamp zich maar om tot toneelcollectief DeMeiden. Hun voorstelling Chopchopbangbang staat deze week in Bellevue.

Het was sowieso al een moeizame start: na een aanloop van ruim anderhalf jaar waren er eindelijk twaalf theaters in Nederland die de voorstelling gekocht hadden. Lugtenborg: “Toen konden we eindelijk hier en daar een beetje geld binnenharken. En op dat moment kwam er een mail binnen van een venijnig Belgisch bureautje dat de licentie bewaakt. Daarin stond dat we het niet mochten spelen. En bewerken was al helemaal geen optie.”

“Natuurlijk zijn er wetten en regels waar we ons allemaal aan moeten houden, maar die Genet was zelf ook een rebelse dude die dit stuk juist schreef om het klassenverschil aan te kaarten. Dan kan ik toch niet zo maar pikken dat ik het niet mag spelen?”

Dat de rechten uitgerekend aan een gevestigde orde als Toneelgroep Amsterdam waren verkocht maakte het extra wrang. Hoogenkamp: “Ik vind dat het stuk dichter bij een beginnende theatermaker staat dan bij een gezelschap als Toneelgroep Amsterdam.”

In De meiden van de Franse verzetsschrijver Jean Genet staan twee dienstmeisjes centraal die een moord beramen op hun rijke ‘madame’. Het stuk van Genet bleek uiteindelijk opvallend veel parallellen te hebben met hoe deze jonge makers de gevestigde theaterorde ervaren.

Hoogenkamp: “De voorstelling volgt nu dezelfde lijn, maar in plaats van dienstmeisjes gaat het over twee actrices, die jaloezie en afgunst voelen voor hun madame, maar haar tegelijkertijd zouden willen zijn. Die madame is in ons geval Marieke Heebink.”

Lugtenborg: “We hebben het heel persoonlijk gehouden: hoe is voor ons als jonge makers om te proberen ons tussen de gevestigde orde te krijgen?”

Een expliciete aanklacht naar Toneelgroep Amsterdam of theater in het algemeen willen ze het niet noemen. Hoogenkamp: “We hebben meer gefocust op algemene lelijkheid van jaloezie. Iedereen kent dat wel: je wilt niet jaloers zijn maar je bent het toch. En ondertussen moet je blijven glimlachen.”

Desalniettemin steken ze in de voorstelling uiteindelijk wel de schouwburg in brand, geeft Lugtenborg toe. “Dus er wordt wel een punt gemaakt: fuck it, dit werkt niet.”

De meiden van Toneelgroep Amsterdam ging op 11 december 2016 in première in de Stadsschouwburg Amsterdam, met Marieke Heebink en Chris Nietvelt in de hoofdrollen. Chopchopbangbang van DeMeiden (eindregie: Gerardjan Rijnders) is tot en met 28 januari 2017 te zien als lunchvoorstelling in Theater Bellevue in Amsterdam.