Wat ik graag zou zijn als ik niet was wat ik ben – Toneelhuis & Arsenaal/Lazarus

Foto: Kurt van der Elst

Foto: Kurt van der Elst

Warm verteltheater in de sneeuw
Gezien: 10 februari 2017, Toneelschuur (Haarlem)
★★★★☆

Een gemakkelijke fauteuil staat voor op het podium, sneeuw dwarrelt naar beneden. De Vlaamse toneelspelers Benjamin Verdonck en Willy Thomas inspireerden deze voorstelling op het gelijknamige boek van César Bruto, een in Nederland nagenoeg onbekende Argentijnse schrijver. Die laat in zijn boek iemand – een kind lijkt, maar dat hoeft niet – fantaseren hoe hij het allemaal zou aanpakken als hij iemand anders was dan hij is. Een vakbondsleider bijvoorbeeld, of een tandarts. Of een Sint-Bernardshond, dief of kasteelspook.

Verdonck en Thomas leveren een zorgvuldige, warme voorstelling af – waarvan de kracht zit in zijn slimme eenvoud. Ze vertegenwoordigen allebei hetzelfde personage. Ze zijn het daarbij steeds roerend met elkaar eens, en hebben uit enthousiast ongeduld om het woord te nemen vaak moeite om elkaar uit te laten spreken. Het licht absurdistische karakter van de verhalen wordt versterkt door het kinderlijk plezier waarmee deze twee volwassen mannen op de vloer staan, zich vaak verslikkend in de sneeuw die onophoudelijk op hun hoofden valt.

En passant blijken hun aanstekelijke fantasieën voort te komen uit maatschappelijke of financiële onvrede.Thomas, vanuit zijn stoel waar hij, eenmaal plaatsgenomen, niet meer vanaf komt: “Als iedereen zou zijn zoals ik: de wereld zal met een vingerknip verbeterd zijn.” De verhalen dienen als uitvlucht voor complexe maatschappelijke situaties; de schrijver werd geboren in Buenos Aires als zoon van Europese migranten, die hem uit armoede door een ander gezin lieten opvoeden.

De collage aan verhalen wordt afgewisseld met een fotocollage, waarin Verdonck met uitgeknipte foto’s uit tijdschriften – net als in de verhalen van Bruto ­– de werkelijkheid naar zijn hand zet. Op het achterdoek wordt dit groot geprojecteerd. Het is hier net als bij de verhalen van Bruto: als een gezicht je niet bevalt, plak je daar gewoon een ander bovenop. En daar weer een bovenop. En nog een. Enzovoorts.