Nieuw werk van oude rotten

Foto: Ben van Duin

Vier jaar geleden werd de subsidie voor Theatergroep Carver stopgezet, en hield de beruchte theatergroep na ruim twintig jaar op te bestaan. Niettemin gaat er vanavond een nieuwe voorstelling van Carver in première: Zwaar metaal gaat over vier vrouwen in een band, die zich afvragen of ze op hun hoogtepunt moeten stoppen.

Actrice Beppie Melissen was destijds in 1989 een van de oprichters van Carver, en speelt ook nu weer mee. “De rijkssubsidie was gestopt, maar we hadden nog wat geld over van het Amsterdamse Fonds voor de Kunsten. Dat was de concrete aanleiding om nu nog één voorstelling te maken.” Rudolphi Producties wierp zich vervolgens als coproducent op, om de voorstelling te realiseren. “Rudolphi richt zich op jonge mensen, dus nu hebben we een regisseuse van 28 erbij.” Lisette Brouwer, een woordvoerder van Rudolphi, legt uit: “Die samenwerking van jong talent met door de wol geverfde professionals die meer aan het einde van hun carrière staan, maakt het voor ons een hele interessante productie.”

Carver is overigens niet het enige collectief dat, na het wegvallen van de subsidies, dit seizoen toch weer van zich laat horen. Afgelopen week stond ook mimetheatergroep Suver Nuver, na acht jaar afwezigheid van de Nederlandse podia, met hun nieuwe productie in Theater Bellevue.

Heel leuk om weer samen op de planken te staan, vertelt Dette Glashouwer, die het gezelschap in 1987 mede-oprichtte. “De Parade bestond 25 jaar, en omdat we daar heel veel op gespeeld hadden, vroegen het festival ons of we een reünie-voorstelling wilden maken. Alleen hadden we geen zin in alleen een reünie, maar wilden we ook iets nieuws maken. We hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om zowel naar onze toekomst als naar ons verleden te kijken.”

Casino Royale 2.0, foto: Jochem Jurgens

In hun nieuwe voorstelling Casino Royale 2.0 citeert Suver Nuver volop uit ruim twintig jaar eigen werk. “We zijn allemaal ouder geworden. Het theater dat maken is heel fysiek, maar als we nu de scènes doen van vijfentwintig jaar geleden dan voel je dat er andere fysiek in zit. Daarmee heeft het ook iets ontroerends.”

Theatergroep Carver thematiseert hun eigen verleden ook, door een fictieve muziekband te spelen. Melissen: “Die band is maar een vorm. Het gaat vooral over vier mensen die heel veel jaren heel intensief hebben samengewerkt; en wat het voor ze betekent, mocht het ooit stoppen. Dus het gaat ook over afscheid nemen.” Zelf is Melissen overigens nog niet toe aan afscheid nemen. “Mijn werk is een manier van leven, een manier van kijken en een manier van vertalen. Het lullige van ons vak is alleen dat je altijd publiek nodig hebt. Je kan niet zeggen: ik ga lekker even in de keuken een potje toneelspelen.”

“Het charmante van toneel, en ook het lastige, is dat het levend is. Jij bent met de zaal. Wat dat betreft vind ik het net zo ouderwets als een gat in de voordeur waar de postbode je pakje doorheen gooit. Het is handwerk. Dat vind ik er heel mooi aan, maar het maakt het ook heel kwetsbaar.”

Het grootste verschil met het Carver zoals ze dat gewend was, vertelt Melissen, is dat ze nu voor het eerst met een schrijver samenwerken. Toneelschrijver Maria Goos is nauw betrokken geweest bij het repetitieproces van Zwaar metaal. “We schrijven in de studio door middel van improvisaties. En zij kijkt ernaar, leest wat wij hebben gemaakt, redigeert dat dan weer en ze schrijft zelf naar aanleiding van gesprekken met ons. We hebben nog nooit op deze manier een schrijver erbij gehad. Je moet elkaars vertrouwen winnen. Je bent met een hyperdemocratisch proces bezig, en daarbinnen moet je uitkijken dat het niet opeens uitkomt op een consensus. Het moet wel een uitgesproken voorstelling zijn.”

Vanavond gaat er dus na jaren weer een nieuwe en – voorlopig – meteen een laatste Carvervoorstelling in première. Melissen: “Ik ben nogal bijgelovig als het gaat om mijn werk, ik durf nooit te zeggen dat ik denk dat het wel eens iets gaat worden. Dus dat zeg ik niet. Verder ben ik trouwens heel nuchter hoor! Maar als het om dit soort dingen gaat, zijn we uiteindelijk allemaal trillende rietjes.”


Zwaar metaal van Theatergroep Carver gaat op 18 maart in première in de Toneelschuur (Haarlem) en toert tot en met 30 juni.
Casino Royale 2.0 van Suver Nuver ging op 10 februari in première in de Toneelschuur en is tot en met 7 april door het land te zien.