Theater Na de Dam · Meral Polat & New Cool Collective

De minderheden in de meerderheid
Gezien: 4 mei 2017, Koninklijk Theater Carré (Amsterdam)
★★★☆☆

Ze heeft een Koerdische en Turkse achtergrond, maar Meral Polat is geboren in Bos en Lommer, waar ze na haar jeugd in Zaandam weer naar terug is verhuisd. Naast haar woont een bejaarde vrouw, een tiener tijdens de oorlog. Maar sinds kort zegt die vrouw haar geen gedag meer. Polat wil weten waarom.

Ontspannen en beheerst loopt ze, tussen de achtkoppige jazzband New Cool Collective, over de piste van Koninklijk Theater Carré – een van de tachtig podia in Nederland waar gisterenavond in het kader van de dodenherdenking een speciale voorstelling werd gespeeld. Net als elke jaar koppelde de organisatie kunstenaars aan elkaar die nog nooit eerder samenwerkten: dit jaar mochten Polat en New Cool Collective naar eigen inzicht invulling geven aan de herdenkingsavond.

Bo Tarenskeen, mede-initiator van Theater Na de Dam, schreef de monoloog op basis van interviews met Polat. In diverse veronderstellingen wordt ingegaan op de drijfveren van het zwijgen van Polats buurvrouw. Maar alle veronderstellingen ten spijt, uiteindelijk is er gewoon een harde realiteit: een oude vrouw groet haar buurvrouw niet meer. Die buurvrouw, op wraak zinspelend, reduceert haar vervolgens tot zielig verhaal tijdens een herdenkingsvoorstelling in Carré.

Misschien is ze gewoon bang, concludeert Polat ten slotte. De minderheden raken in de meerderheid. Dat zie je op straat, dat zie je op toneel. Vondel, Heijermans en Herzberg worden nu gespeeld door Marokkaanse jongens met moeilijke namen, zegt ze. Hun geschiedenissen belanden in elke Gijsbrecht van Aemstel, Anne Frank of Kniertje.

Polat brengt de tekst aards en zonder opsmuk. Echte spannende of originele inzichten zitten er helaas niet in, het blijven veilige observaties en gedachtegangen. Uiteindelijk komt ook Raoul Heertje nog eventjes op voor een korte moppermonoloog. Potentieel interessant: dat hele theatergebeuren vindt hij niks, doe hem maar die twee minuten stilte. Liefst twee uur lang.