The Nation (aflevering 1 t/m 3) – Het Nationale Theater

nation-12-sanne-peper.jpg

Foto: Sanne Peper

Een spannende, geëngageerde en radicale theaterserie
Gezien: 5 juni 2017, Holland Festival, Muziekgebouw Aan ’t IJ, Amsterdam
★★★★☆

Schrijver en regisseur Eric de Vroedt is geland bij Het Nationale Theater: dat betekent meer expliciete maatschappelijke betrokkenheid in Den Haag. In The Nation is de Haagse Schilderswijk arena voor een complexe, uiterst intelligente theaterthriller, vol politiek gekonkel, alternatieve feiten en emotionele spelletjes.

The Nation is een theaterserie in zes delen. De afgelopen maanden presenteerde De Vroedt de eerste drie delen als work in progress in Den Haag, nu gaan ze als minimarathon in première tijdens het Holland Festival.

Het begint met de dubieuze verdwijning van de elfjarige Ismaël Ahmedovic. Hij woonde zowel bij zijn biologische moeder als in een welgesteld stiefgezin. Op de dag van zijn verdwijning gooide hij nog een steen door de ruiten van de nieuwe halal-wijnbar van zijn biologische moeder, en werd hij opgepakt. Niet veel later werd hij weer op straat gezet en verdween.

Na een wat stroeve opening wordt je onontkoombaar meegesleurd in alle verwikkelingen, die als een olievlek uitdijen rondom de ontvoering van Ismaël en steeds verder van die harde maar simpele realiteit van de vermissing af lijken te liggen.

Aflevering 1 speelt zich af op het politiebureau. De zaak-Ismaël komt op scherp te staan als blijkt dat de motoragent die de aanhouding verrichte een en ander niet volgens het boekje heeft gedaan. Ondertussen lopen de spanningen tussen het politieteam en het zogeheten Wijk Preventie Team, een burgerinitiatief geleid door de jonge salafist en Ismaëls oudere broer Damir, steeds verder op.

In het tweede deel is het publiek letterlijk toeschouwer van een dagelijkse tv-talkshow. Ismaëls verdwijning wordt voornamelijk ingezet voor politiek gewin bij het opzetten van een grootschalig bouwproject. Het derde deel monteert De Vroedt slim tussen verschillende locaties, in een toneelbeeld dat zowel als politiebureau, de kamer van een therapeute en als woonkamer dient.

Foto: Sanne Peper

The Nation is intelligent theater, dat veel van je ratio vraagt, maar steeds net op tijd ook beroep doet op de emoties. Bijvoorbeeld de prachtig verstilde (voorlopige) finale, waarin Ismaëls moeder en zijn broer elkaar eindelijk vasthouden – niet wetend hoe ze dat moeten doen en al helemaal niet wat het nou eigenlijk betekent. Prachtig gespeeld door Romana Vrede en Vanja Rukavina.

Prachtig gespeeld wordt er trouwens sowieso in de twaalfkoppige cast. Ook door bijvoorbeeld Hein van der Heijden als integere korpschef en schmierende politicus, of Antoinette Jelgersma die zich als Ismaëls stiefmoeder in de tweede aflevering live op tv bekeert tot de islam. De afleveringen worden steeds afgesloten met videoblogs van de mysterieuze De Beer (Saman Amini), vanuit een auto die door de Schilderswijk rijdt.

De Vroedt verknoopt een onvervalste whodunnit met zijn sterk uitgewerkte politiek-maatschappelijk engagement. Hij giet dat in een hyperrealistische vorm waarin hij radicaal durft te gaan, bijvoorbeeld door de hele tweede aflevering vast te houden aan het talkshowformat. Niettemin is de voorstelling steeds theatraal en dynamisch.

Meest confronterend zijn de momenten waarop het daadwerkelijk over Ismaël gaat: daarin ligt niet alleen het besef besloten dat de personages zo gemakkelijk vergeten waar het echt om draait, maar dat je dat zelf als toeschouwer net zo goed doet.