Aukje Verhoog: “Een avondje lekker fringen”

Foto: Maartje Strijbis

Morgen begint het Amsterdam Fringe Festival. Het is de eerste editie van artistiek leider Aukje Verhoog. “Fringe is een beetje tegendraads, maar toegankelijker dan mensen vaak denken.”

Het Amsterdam Fringe Festival wordt vaak het anarchistische zusje van het gelijktijdige Nederlands Theater Festival genoemd. Waar het prestigieuze Theater Festival jaarlijks het beste van het voorgaande theaterseizoen presenteert, zit Fringe met onbekend nieuw werk vol dissonanten en uitschieters. Maar daartussen ontwaart de gelukkige vinder ook de gedreven theatermaker van de toekomst, de onverwachte schoonheid en het spannende experiment.

Het festival, dat vanaf morgen zijn twaalfde editie beleeft, heeft een roerige periode achter de rug nadat oprichter en artistiek leider Anneke Jansen twee jaar geleden het veld ruimde. Er werd hard gezocht naar een opvolger, en die werd ruim een jaar geleden volgens de organisatie gevonden in de Zuid-Afrikaanse theatermaker Rob Murray. De Immigratie- en Naturalisatiedienst verleende Murray echter geen werkvergunning, zodat de vorige editie zonder artistieke leiding moest worden opgezet. Uiteindelijk werd in december vorig jaar de dertigjarige Aukje Verhoog aangesteld als het nieuwe artistieke hoofd.

Helemaal uit de lucht komt ze niet vallen. Ze begon ooit als vrijwilliger bij het festival. Vorig jaar werd ze ­– toen duidelijk werd dat Murray zijn functie niet kon vervullen – op het laatste moment als programma-adviseur ingevlogen en was ze als zodanig al deels verantwoordelijk voor de artistieke kwaliteit van Fringe. Verhoog: “Fringe is een fijne, open plek waar een gulheid heerst voor het experiment. Waar je als jonge maker, maar ook als avontuurlijke bezoeker, je plek kan claimen en samen het experiment aangaat.”

Het is druk in en rondom De Brakke Grond, en niet alleen vanwege de Hudson’s Bay die daar gisteren pal tegenover zijn deuren opende. Vanaf morgen fungeert het Vlaamse cultuurpodium ook als festivalhart van Fringe. Elf dagen lang vinden er reguliere voorstellingen, sneak previews, gratis acts en randprogrammering plaats. De komende twee weken houdt muziektheatercollectief Club Gewalt er op donderdag, vrijdag en zaterdagavond bovendien een theatrale nachtclub in de vorm van een eclectische muziekperformance-clubavond.

Maar net als vorige jaren verspreid Fringe zich onder artistieke koers van Verhoog door de hele stad. De acts zijn te zien op ruim dertig locaties; natuurlijk in de theaters, maar vooral daarbuiten. Verhoog wil met Fringe laten zien dat theater en dans veel toegankelijker is dan mensen vaak denken. “Het zijn voorstellingen waar ik al mijn vrienden mee naartoe kan nemen.”

“Ik hou van de breedte van het theaterveld en die vind je hier ook heel erg terug,” vertelt ze over deze editie. “Het gaat van escape room-dansvoorstelling tot fysiek theater op een rondvaartboot.” Binnen de ruim zeventig acts ziet Verhoog wel een aantal opvallende overkoepelende thema’s. “Een terugkerend thema is dark minds: we hebben een voorstelling over Breivik, over de Duitse kannibaal die iemand op internet wilde vinden om op te eten en over pedofilie – allemaal duistere thema’s. Ook gender bender, dus transgender en seksualiteit, is dit jaar weer een groot thema. De queer community is goed gerepresenteerd op het festival.”

Ten slotte is er een terugkerende lijn over afkomst en identiteit. “Theatermaker Dichi Wit maakte bijvoorbeeld een voorstelling over haar Surinaamse opa die in Halfweg terechtkwam, en hoe dat doorzindert in haar eigen leven. Of de dansvoorstelling Treasures of Mysteries waarbij Sheyda Darab haar Iraanse achtergrond combineert met hiphop.”

‘Fringe’ betekent letterlijk ‘rafelrand’, en in dat woord ligt het dna van het festival besloten. “Het openstaan voor wat je niet kent en het avontuur aangaan, is voor mij heel belangrijk. Ik hoop dat dat echt een term gaat worden: ik ga een avondje lekker fringen.” Dat houdt volgens Verhoog in dat je meerdere, korte voorstellingen op een avond ziet, en niet alleen wat je al kent, maar ook dingen waarbij je niet zo goed weet wat je ervan verwachten moet. “Dat is belangrijk omdat dat een houding vergt waar we als kunstenveld veel aan hebben: dat het publiek op die manier openstaat, en samen met ons leert hoe verrijkend dat is.”

Verwacht anarchie, benadrukt ze ten slotte. “Niet alleen omdat dit jaar het thema va de nachtclub ‘punk’ is, maar ook omdat Fringe zelf altijd net een beetje tegendraads is.”

Het Amsterdam Fringe Festival begint morgen en is elf dagen lang in de hele stad te zien.

www.amsterdamfringefestival.nl