Het verzamelde werk van William Shakespeare (ingekort) – Het Nationale Theater

Foto: Joris Smit

Een hoop gedoe om niks
Gezien: 7 september 2017, Koninklijke Schouwburg (Den Haag)
★★☆☆☆

Alle zevendertig avondvullende stukken van ’s werelds beroemdste toneelschrijver teruggebracht tot één toneelavond, in een soort theatrale opfriscursus Shakespeare voor beginners. Het concept van Het verzamelde werk van William Shakespeare (ingekort) is een volledig uitgebuite gimmick, die in regie van Theu Boermans de flauwigheid geen moment ontstijgt.

Jappe Claes, Vincent Linthorst en Bram Suijker vertegenwoordigen een drietal amateurspelers die door middel van dit megalomane toneelproject elk op hun eigen manier proberen te re-integreren in de samenleving. Als een bijbel ligt het dikke verzameld werk van de bard op de katheder op het voortoneel. Ze hebben 120 minuten, om drie kilo Shakespeare er doorheen te jassen. Dat is 33 gram per minuut, om alle stukken aan bod te laten komen.

In de eerste twintig minuten rammen ze er een weinig geïnspireerde Romeo & Julia-parodie doorheen. Vervolgens komt Shakespeares eersteling Titus Andronicus als cartooneske kookshow, dan rappen ze zich door Othello, om tijd te winnen comprimeren ze Shakespeares zestien komedies tot één verzamelstuk, het meer obscure Troilus en Cressida wordt een geïmproviseerde dansperformance, de koningsdrama’s worden samengevoegd in een potje rugby om de kroon.

Maar hoe lang blijft zoiets leuk?

Nou, niet lang. Omdat er van een daadwerkelijk plot geen sprake is, en de stukken van Shakespeare in deze satirische cocktail-structuur toch nooit tot hun recht kunnen komen, zal het van scherp, inventief komedie-spel van de acteurs moeten komen, die ogenschijnlijk een enorme tour de force te wachten staan.

Maar zowel de ingekorte Shakespeare-pastiches als het nietszeggende verhaallijntje eromheen kenmerken zich uitsluitend van grotesk, platvloers en karikaturaal spel. Ondanks de enorme diversiteit aan rollen die Claes, Linthorst en Suijker gedurende de avond op zich nemen, bedienen ze zich vrijwel voortdurend van dezelfde, koddige spelregisters. Schreeuwerig, schmierend spel – waarbij Suijker als oervervelende, gillende adhd-er soms door merg en been gaat. Het is allemaal zo niksig. Much ado about nothing, om Shakespeare zelf maar eens aan te halen.

Het stuk, voor het eerst gespeeld in 1987 op het Edinburgh Fringe Festival, is met negen jaar de langstlopende komedie op het Londense West End. Vorig jaar werd het – ter gelegenheid van de vierhonderdste sterfdag van Shakespeare – door Boermans al eventjes naar Nederland gehaald. Maar hoe deze voorstelling zich verhoudt tot de opnieuw gedefinieerde visie van Het Nationale Theater, dat juist een meer maatschappelijk geëngageerde koers uitzet, is volstrekt onduidelijk. Natuurlijk hoeft niet alles zich expliciet en concreet tot de politieke actualiteit te verhouden, integendeel, maar Het verzamelde werk van William Shakespeare (ingekort) is puur op vermaak gerichte kolderieke nonsens, dat geen moment aanzet tot reflectie of verbinding.

Na de pauze staat alleen de klassieker Hamlet nog op de rol. Met de nodige publieksparticipatie brengen ze ook dat in mum van tijd tot een eind, zodat er zelfs nog tijd over is voor niet één, maar zelfs twee reprises als toegift. Dat maakt dus negenendertig stukken in totaal, maar als we de balans opmaken blijft er onder de streep niet veel van over.