Tenzij je een beter plan hebt – Anoek Nuyens en Rebekka de Wit (Frascati Producties, De Nwe Tijd)

Foto: Anna van Kooij

Op zoek naar nieuwe verbeelding
Gezien: 22 september 2017, Frascati (Amsterdam)
★★★☆☆

De klimaatproblematiek is niet alleen een zaak van de overheid, ook kunstenaars en schrijvers hebben daar een belangrijke rol in. Dat kopte NRC Handelsblad eerder deze maand. Die moeten met nieuwe verhalen en nieuwe verbeelding komen. Theatermakers Anoek Nuyens en Rebekka de Wit namen het advies ter harte. Resultaat is deze voorstelling: een voorzichtige stap in het denken vanuit nieuwe kaders.

Wel even wennen, geven ze toe, want jarenlang hadden ze geleerd om het ‘klein te houden’ en ‘dicht bij jezelf’. Maar nu staat de hele wereld op de agenda. Dus beginnen ze opnieuw: met de oerknal, ze scheppen de mens in al zijn niksigheid en laten hem vervolgens opklimmen, naar de top van de voedselketen, het centrum van de wereld.

Want daar zit precies het probleem. We moeten eens ophouden onszelf steeds in het middelpunt te plaatsen. Wat we nodig hebben is een paradigmawisseling.

Voortdurend op elkaar inbrekend, meanderen ze in Tenzij je een beter plan hebt van de ene naar de andere gedachte. Veel vragen worden opgeworpen, weinig wordt ingelost. Wat als verbeelding niet de oplossing is, maar het probleem? Wat als de mensheid zelf ‘de olifant van Mark Rutte’ is, die het zicht belemmert?

Nuyens en De Wit hebben een soort droogkomische anti-theatraliteit, die naadloos aansluit bij hun transparante theatertaal. Hun maakproces sijpelt voortdurend door hun relaas, waardoor hun persoonlijke zoektocht mooi geïnternaliseerd wordt. Soms lijkt het allemaal volslagen ironisch (De Wit, vaak), dan weer volstrekt integer (Nuyens, meestal). Dat is verwarrend, in de goede zin van het woord: het geeft te denken.

Op den duur wordt het ook een herhaling van zetten. De voorstelling mist scherpte en focus. Daarom vragen ze hulp van het publiek: na afloop organiseren ze denktanks en randprogramma. Aan het einde van de tour ligt er hopelijk een nieuwe, collectief gecreëerde verbeelding.