Nieuwe familie · Bos Theaterproducties

Foto: Raymond van Olphen

Vluchtelingen op een luchtbedje in de woonkamer
Gezien: 16 oktober 2017, Stadsschouwburg Utrecht
★★★☆☆

‘Een naïeve moffenhoer’, werd Sanne Vogel op twitter genoemd, toen bekend werd dat ze twee Syrische vluchtelingen bij haar in huis liet logeren. En: ‘Ik hoop dat haar keel wordt doorgesneden door een moslim.’ Twee jaar later hebben de twee jongens inmiddels een verblijfstatus en een huis – en vertellen ze samen met Vogel hun verhaal.

In een huiselijk decor dat haar eigen woonkeuken annex slaapkamer illustreert, vertelt Vogel hoe ze in 2015 op het station avond aan avond gestrande vluchtelingen opving. Daar ontmoette ze Muayad Hilamia en Amir Namou. De jongens verbleven soms wekenlang op luchtbedden bij Vogel thuis.  

Nieuwe familie is een documentaire reconstructie over hun reis naar Europa. Hoe ze door mensensmokkelaars op een bootje overgezet werden – de boot vóór hen zonk –, hoe ze in Hongarije vastgezet werden, doodsbang voor een fingerprint die hen zou verplichten daar asiel aan te vragen. Maar ook in Nederland: ze worden op een gegeven moment in een bus naar Heumensoord gezet – het opvangkamp dat later als ‘mensonwaardig’ werd gekwalificeerd.

Door de nodige humor blijft de voorstelling ondanks de zware thematiek behapbaar. Er wordt gekookt (Syrische tssie) en gedanst (Hollandse hiphop), door kleine onderlinge plagerijtjes en inside jokes voel je de warmte en veiligheid tussen deze drie mensen. Vogel nam zich voor een nieuw ‘thuis’ voor hen te maken. Dat betekende: herinneringen maken, vriendschappen sluiten en ze opnemen als familie.

Haar rol zelf blijft daarbij behoorlijk op de achtergrond. Tussen neus en lippen door vertelt ze dat ze haar eigen verdriet en eenzaamheid die periode in het bijzijn van Namou en Hilamia voortdurend relativeerde. Dat soort herkenbare interne conflicten trekken de voorstelling naar een universeler plan, en leggen interessante pijnpunten bloot: hoe kun je eerlijk zijn over je eigen verdriet als dat van een ander zoveel groter is? En hoe gelijkwaardig is zo’n vriendschap dan? Dergelijke dilemma’s hadden nog meer op de spits mogen worden gedreven.