Het vuur van Laura van Dolron

Foto: Barrie Hullegie

Het vuur brandt nog steeds, maar op een andere manier dan toen ze twintig was en net van de toneelschool kwam. “Ik ben niet meer zo boos.” Theatermaker Laura van Dolron (41) zit vijftien jaar in het vak, en Frascati viert dat met een heuse Laura-driedaagse.

Laura van Dolron is theatermaker, stand-up filosoof en live-columnist. Haar voorstellingen – ruim dertig inmiddels – zijn transparant, lichtvoetig maar groots in ambitie. “De vorm interesseert me steeds minder,” zegt ze, terwijl ze in haar open keuken op zoek is naar koekjes en chocola. Het is gezellig rommelig in haar huis: dat krijg je met twee kinderen, waarvan de jongste pas negen maanden is. “De wereld is me meer gaan interesseren, en de theaterwereld minder. Ik maakte vroeger ook theater over theater, dat boeit me nu echt geen fluit meer.”

“Toen was ik nog een ongenaakbare twintiger. Het was de tijd van Reservoir Dogs en wij stelden ons altijd voor dat we in zwartwit wapperende jassen over straat liepen. Onze voorstellingen verdelen de wereld in vrienden en vijanden, zeiden we altijd. Ik dacht toen echt: ik wéét het gewoon, dus kom gewoon naar me luisteren en dan komt het goed. Ik had een enorm brandend vuur.”

Het was eigenlijk helemaal niet de bedoeling dat ze op het podium zou belanden. Van Dolron studeerde in 2001 af als regisseur aan de Toneelacademie in Maastricht. Ze vormde een eigen gezelschap – Het Zesde Bedrijf – waarbij ze min of meer per ongeluk zelf ook op de speelvloer belandde. “Het overkwam me, en ik heb het gevoel dat ik nog steeds een beetje op die manier op het podium sta. Ik heb wel altijd een brandend vuur gehad om dingen te vertellen, maar niet per se om daar te staan.”

“Dat uit zich in allerlei dingen. Ik heb bijvoorbeeld altijd vlekken in mijn kleren als ik moet spelen. Ik heb op het podium altijd een kopje thee, dat geeft me een soort thuis-gevoel, en als het publiek bij aanvang binnenkomt sta ik altijd nog met m’n vingers in die thee te dopen en snel nog wat vlekken van mijn kleren af te vegen.”

In 2007 won ze de BNG Nieuwe Theatermakersprijs en de Charlotte Köhlerprijs. Ze werd ‘een hitje’, zoals ze zelf zegt. “Dat was een dubieus genoegen.”

“Ik merkte het toen mensen in het café ineens tegen me zeiden: ‘het gaat goed met jou, hè?’ De voorstelling Lieg ik soms? stond in Bellevue, en per ongeluk waren de Volkskrant, NRC Handelsblad en Het Parool komen kijken, en die vonden het allemaal fantastisch – terwijl ik niet eens wist dat ze kwamen. Ik weet nog dat ik toevallig naar café de Smoeshaan liep om een borrel te drinken en dat daar ineens drie lovende recensies hingen. Zoiets overkomt je daarna nooit meer.”

Mettertijd is ze rustiger geworden, zelfverzekerder. Die zekerheid van die twintiger is eigenlijk overschreeuwde verwarring, zegt ze. “Als ik mezelf zie op oude foto’s dan sta ik altijd helemaal verkrampt, met vlekken in m’n nek en vaak letterlijk met een vingertje in de lucht. Nu voel ik minder verwarring, en dus kan je meer vragen toelaten of leegtes laten vallen.”

Ze wordt vaak een idealist genoemd. Zelf heeft ze daar haar kanttekeningen bij. “Ik vind idealisme een bepaalde hoogmoed hebben. Zo van: ik weet hoe het moet en ik ga nu mijn wil opleggen aan de wereld.”

“Ik ben steeds meer richting boeddhisme gaan bewegen. Hoewel ik mijzelf geen Boeddhist zou noemen, want dat is een label en een echte Boeddhist heeft geen labels nodig. Maar wat mij aan boeddhisme aantrekt is het uitgaan van wat er wel is, en dat omarmen. Ik wil de wereld leren kennen in plaats van haar steeds verbeteren.”

“Ik heb in die zin wel degelijk een programma met de wereld, en dat wordt uitgevoerd via theater. Maar ik zou ook kinderarts of relatietherapeut kunnen zijn. De voorstelling Liefhebben is eigenlijk een vorm van collectieve relatietherapie. Dat onderscheidt mij wel van collega’s: dat sommigen echt zeggen dat ze gek zouden worden als ze het theater niet zouden hebben. Ik niet, ik zou op dezelfde manier iets anders zijn gaan doen.”

De Laura van Dolron-driedaagse in Frascati trapt morgen af met Self-fulfilling Prophets: een eenmalige, theatrale lezing van een toneelstuk dat Van Dolron in twee dagen schrijft voor Raoul Heertje en Romana Vrede – op basis van vragen die ze hen stelde. Ze houdt van die tijdsdruk. “Ik heb geen tijd om mezelf te censureren en dat levert prachtige teksten op. Ik ben eigenlijk heel perfectionistisch maar die kant krijgt bij deze werkwijze geen ruimte. Bovendien vind ik het mooi dat de voorstelling eenmalig is. Het is er maar één keer en op één manier. Dat is toch de essentie van theater. En misschien ook van het leven.”


Laura van Dolron-driedaagse · Theater Frascati (Amsterdam)
20/12 · Self-fulfilling Prophets (Raoul Heertje & Romana Vrede)
21/12 · Wij
22/12 · Liefhebben
volledige speellijst Laura van Dolron