Theater UR
Door Urland
Gezien
7 maart 2018, Theater Kikker (Utrecht)
Te zien t/m 30 april (tournee)


Lamgeslagen door een overvloed aan consumptiegericht, vooringenomen en hapklaar “theaterfundamentalisme”, is het volgens het viertal van Urland hoogste tijd om het theater opnieuw uit te vinden. Dus, na deze onbescheiden premisse vol vuur te hebben geformuleerd, gaat het theatercollectief met aanstekelijke overgave “op naar een nieuwe verwarring!”

Daarvoor gaat deze montagevoorstelling terug naar de oorsprong van het theater. Met veel zorg wordt een grote houten kist midden in de lege ruimte geplaatst. Uit die kist komen apparatuur en attributen, en – misschien wel belangrijker – die kist zelf wordt het podium.

Het gaat van masker- en schaduwspel tot verwijzingen naar Antonin Artauds Theater van de wreedheid, Samuel Becketts absurdisme en Peter Brooks ‘empty space’ – Urland strooit met referenties, niet in de minste plaats naar zichzelf en hun eigen voorstelling. Daaruit blijkt – goddank – ook de nodige dosis zelfrelativering en -spot. Theater is immers vooral ‘spelen’, in de meest kinderlijke interpretatie van het woord.

Hoewel deze voorstelling zich vooral tot de ingewijde theaterbezoeker lijkt te richten, verhouden Marijn Alexander de Jong, Ludwig Bindervoet, Thomas Dudkiewicz en Jimi Zoet zich indirect ook tot een bredere tendens van het apathisch consumeren dat hun tijdgeest van bijna-dertigers kenmerkt – waarin ze tegenover de passieve beleving een actieve ervaring plaatsen.

Urland is een spannend, experimenteel theatercollectief dat zich in deze voorstelling expliciet terugvindt in de avantgardistische paradox – waarbij de avant-garde, kort gesteld, ofwel mainstream ofwel niche wordt – en dus sowieso haar bestaansrecht vroegtijdig verspeelt. Het enige alternatief is jezelf voortdurend opnieuw uitvinden.

Hoogtepunt in dat kader is de slotscène, waarin Bindervoet als archeoloog vanuit het grit naar beneden afdaalt, en hij de theaterruimte waarin hij belandt, als ware het een prehistorische grot, centimeter voor centimeter ontdekt. “Maybe this was some kind of stage… But what were they doing here?”

Urland benadert het theater als een relikwie, dat steeds opnieuw ontdekt dient te worden.