Het Amsterdam Fringe Festival gooit kunst in de uitverkoop

Ruim vijfenzeventig acts zijn er tijdens het elfdaagse Amsterdam Fringe Festival, dat dit weekend is begonnen, te zien. Alle voorstellingen zijn gemaakt door jonge, aanstormende theater- en dansmakers. Maar daar houden de overeenkomsten wel meteen bij op.

Het festivalhart in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond lijkt een goedkope textielwinkel in een aftands winkelcentrum, alleen hangen aan de verschillende kledingrekken nu voorstellingsposters, keurig aan kledinghaakjes en op datum gesorteerd. Achterin zijn kassa’s, volledig met lopende banden, om je boodschappen af te rekenen. Het Fringe gooit de kunst in de uitverkoop, en Het Parool shopte tijdens het openingsweekend alvast wat rond.

Zoals elk jaar duikt het Fringe op in de rafelranden van de theaters en de stad. Veel voorstellingen zijn te zien op bijzondere locaties zoals kelders, kerken, in buurttheaters of gewoon op straat. Het festival biedt daarmee mooi tegenwicht aan het gelijktijdige Nederlands Theater Festival in de reguliere zalen, waar de hoogtepunten van vorig seizoen te zien zijn.

Zo is er in de kelder van de Tolhuistuin een heuse escaperoom annex dansperformance te beleven. In A Narcissistic Sinner van Charlie Duran lost een handjevol deelnemers puzzels op en activeert zodoende de danser in de ruimte achter glas, die in zijn korte performances hints verstopt voor de volgende puzzel. Een spannend gegeven, dat aan zeggingskracht nog wat kan winnen: de dans staat nu wel erg in dienst van het ontsnappingsspel – liever zou je dat andersom zien op een kunstenfestival.

In Tracing Erased Memories van The Narrative Collective loop je met een tablet in de omgeving rondom het Spui, terwijl op het scherm een parallelle wandeling door Cairo plaatsvindt. Over de koptelefoon hoor je getuigenissen van mensen die betrokken waren bij de Egyptische revolutie van 2011 in Cairo, afgewisseld met ervaringen van de krakersopstanden de laatste jaren in Amsterdam. Ondertussen passeer je het Maagdenhuis, het Bungehuis en de Dam. De makers weten een interessante koppeling tussen de twee steden te maken, en geven het overbekende straatbeeld op die manier een nieuwe lading.

In het knusse buurttheater Polanentheater is Van man tot man van theatergroep De Noodzaak te zien – een multidisciplinaire voorstelling waarin drie jongens hun mannelijkheid onderzoeken. De makers zitten vol aanstekelijke energie, zijn bijzonder muzikaal en geven bovendien een behoorlijk knappe danssequentie weg. Inhoudelijk is de voorstelling helaas oerflauw. Ze gaan geen moment voorbij aan alle uitgekauwde clichés die er al over dit onderwerp (binnen en buiten het theater) te zien waren. De man die kampt met zijn vrouwelijke kanten, enerzijds stoer en ruig wil zijn en anderzijds zachtaardig – ja ja, dat kennen we inmiddels. Het hangt van stereotyperingen aan elkaar en dan duurt een half uur ineens lang.

Dat is een groot verschil met de voorstelling Black Privilege­ – waarin Sheralynn Adriaans en Fadua El Akchaoui ook vanuit zichzelf en de stereotypen die rondom hen hangen vertrekken, maar die door het persoonlijk te maken het clichématige ontstijgt. Met gevoel voor humor, maar niet zonder de urgentie uit het oog te verliezen, tonen ze hoe ze zich als jonge makers (en jonge mensen in het algemeen) voortdurend moeten verhouden tot hun biculturele achtergrond.

Op het terrein van duurzame broedplaats De Ceuvel in Noord is de voorstelling Nachtkraaien van regisseur Inge Wannet en toneelschrijver Rinske Bouwman te zien. In deze poëtische, associatieve voorstelling wordt de seconde waarin je sterft uitgerekt tot een uur. Terwijl het publiek uitkijkt over het kabbelende water vinden uiteenlopende personages – van een terminaal zieke tot een suïcidale jongen –elkaar midden op de Styx, het voorportaal van de dood. Wat zou je doen als je de kans had weer terug te keren naar het rijk der levenden? Is sterven niet ook verleidelijk? Nachtkraaien is een spannende, weliswaar bij vlagen iets te uitwaaierende schets over vastklampen en loslaten.

Net als het Nederlands Theater Festival eindigt het Fringe aankomende zondagavond ook met een prijsuitreiking. Los van een aantal speelplekken, wordt er één voorstelling beloond met de Beste Mislukking Award – voor mislukt experiment dat volgend jaar een nieuwe kans op het festival verdient. Want falen mag, zeker op het Fringe, dat zich met marketingslogans als ‘elf dagen kunst / elf dagen kut’ toch profileert als festival dat de mislukking viert, en de schoonheid van de poging op het podium hijst.

Meer info en kaartverkoop: amsterdamfringefestival.nl