Een stotterend duet, noemt regisseur Espen Hjort zijn nieuwe theatervoorstelling My Heart Into My Mouth. Samen met de jonge acteurs Felix Schellekens en Yamill Jones maakt hij een voorstelling over twee mannen die iets traumatisch hebben meegemaakt, maar geen taal kunnen gebruiken om te communiceren – ze hebben uitsluitend bewegingen en geluiden om zich te uiten. “Door hen hun taal te ontnemen zet ik een belangrijk deel van hun controle buitenspel,” legt hij uit. “Ze zijn niet in staat om te zeggen wat ze hebben meegemaakt, wat ze nodig hebben of voelen. Maar wat in eerste instantie een onoverkomelijk probleem lijkt, wordt gaandeweg hun redding, want ze worden gedwongen het onbekende in te stappen en zich opnieuw te leren uiten.”

Espen Hjort maakt poëtische, associatieve voorstellingen waarin hij nieuwe manieren voorstelt om de wereld te bekijken. Theater is voor hem een oefening in verbeelding, een troostrijk alternatief voor de realiteit en haar heersende normen en waarden.

Met deze voorstelling vraagt Hjort zich af hoe taal en mannelijkheid zich tot elkaar verhouden. “Ik denk dat mannelijkheid over controle en kracht gaat. Taal is een manier om de wereld te ordenen, maar ook om nuance en emotie te verbannen. Mannen praten vaak graag, leggen graag dingen uit, en dat wordt enerzijds als iets goeds gezien, maar is ook een manier om dingen op afstand te houden. Als je ergens een woord aan geeft dan is het klaar. Terwijl veel interessante nuances en belangrijke emoties tussen de woorden schuilen, in het gestotter en dat wat nog niet gevormd is. Het zou zonde zijn als ons leven zich alleen zou afspelen in het gebied waar we al wel woorden voor hebben.”

“We leven in een tijd waar het veel gaat over gender en identiteit. Mannen worstelen met hoe ze man moeten zijn in een wereld waarin ze de controle moeten delen met vrouwen.” Mannelijkheid wordt vaak als iets natuurlijks beschouwd, volgens Hjort. “Maar ik wil laten zien dat het geoefend is, het is aangeleerd. Je bent niet mannelijk, je doet mannelijk.”

Als inspiratiebron en leidraad voor de voorstelling gebruikt hij het concept van punk. “Voor punk geldt: al kan je het niet, je doet het toch. Het gaat over bereidheid, je niets aantrekken van conventies. Dus in plaats van keurige taal, zoeken we het in ruw en rauw geluid. Als Sid Vicious van de Sex Pistols My Way zingt klinkt dat niet mooi op de conventionele manier, maar het zet wel meer in beweging dan wanneer Sinatra het zingt. Het laat zien: ook al ben je niet perfect, je kan wel meedoen, je kan wel je stem laten horen.”

Dat is waar theater voor Hjort over gaat. “In het theater kan je loskomen van de rollen en patronen van het alledaagse leven. Dan kan er ruimte ontstaan waarin dingen net even iets anders worden dan je gewend bent.”

My Heart Into My Mouth is van 18 september tot en met 15 december in diverse theaters in het land te zien.


Geschreven in opdracht van Het Huis Utrecht