Theater The Gentle Woman
Door Mugmetdegoudentand
Gezien 19 september 2018, Het Nationale Theater (Den Haag)


Waar houdt de werkelijkheid op en begint de virtuele wereld? Of is het ouderwets om die grens nog te trekken? Die twee lopen immers toch steeds meer in elkaar over en door elkaar heen. En hoe erg is dat?

Voor het naamloze hoofdpersonage (Lineke Rijxman) in The Gentle Woman erg genoeg om hulp te zoeken. Dat doet ze bij een onpeilbare psycholoog (Rosa van Leeuwen) die met de kille berekening van een computer haar cliënt aan vragenlijsten onderwerpt.

Want ze heeft pijn bij haar hart, ademhalingsproblemen, voelt zich vaak eenzaam. En ja, ze heeft heus weleens contact – haar buren kent ze niet, maar ze laat regelmatig eten aan de deur bezorgen – en nee, ze zou niet zeggen dat ze echt een probleem heeft, dat klinkt meteen zo ernstig.

The Gentle Woman is een beklemmende montage rondom een vrouw die gaandeweg besluit virtueel zelfmoord te plegen. We zien haar enquêtes beantwoorden waarin de artificiële vorm en de afstandelijke taal suggereren dat het digitaal gebeurt – maar dan ineens flirten de personages weer met oprechte warmte en medemenselijkheid. Het versnijden van die echte en virtuele wereld – zowel in de gestileerde vorm van regisseur Davy Pieters, als in de taal van Jibbe Willems – en de verwarring die daaruit voortvloeit, geeft de voorstelling een verontrustende ambiguïteit.

De voorstelling schetst een behoorlijk dystopisch beeld van de hedendaagse internetverslaafde: een eenzaam, van het leven vervreemd individu, dat moeite heeft haar patronen te doorbreken en haar problemen vooral ridiculiseert. Lange tijd is het daarin wel wat eenduidig en enigszins uitgekauwd. Mooiste moment is een in eerste instantie zeer clichématige chatroomscène (“Ik kleed me nu uit.” – “Ik speel met mezelf.”), waarin Rijxman uiteindelijk met prachtig gedoseerd, ingeleefd spel toont hoe ze uit de oppervlakkigheid, geilheid en leegte van het internet, óók een soort gelaten tevredenheid kan destilleren. En daar spreekt dan meteen weer een alarmerende eenzaamheid uit.