Toneel Moeder mag niet dood
Door Minoux
Gezien 16 oktober 2018, Stadsschouwburg Utrecht


Minou Bosua (48) verschilt enorm van haar moeder Jopie (87): zij is cynisch, druk, afhankelijk; haar moeder zelfbewust, evenwichtig en zelfstandig. Maar in één ding zijn ze hetzelfde: beiden hebben de neiging weg te kijken als iets hen te dichtbij komt.

In Moeder mag niet dood doen Bosua en haar moeder een verwoede poging elkaar beter te begrijpen. Het is een mooi poëtisch beeld: die oude, fragiele maar sterke vrouw naast haar grote, aanwezige maar onzekere dochter.

Behalve de gesprekken met haar moeder, bestaat de voorstelling uit veel publieksparticipatie en wordt er gedanst door Gouden Dans, een dansinitiatief voor ouderen.

Bosua, van voormalig cabaretduo De Bloeiende Maagden, heeft een aanstekelijk naturel in haar spel en dat zorgt voor een hoge gunfactor. Het concept van de voorstelling is spannend, maar de voorstelling wil nergens echt scherp of gevaarlijk worden. Misschien zit dat in de genen van de maker besloten – zowel dochter als moeder zetten ostentatief een koptelefoon op als een eigenschap van de ander hen niet bevalt – maar die neiging tot conflict vermijden is voor een theatervoorstelling wel problematisch.

Het beste werken de meer sobere momenten, bijvoorbeeld wanneer Bosua in alle eerlijkheid vertelt over haar angst voor het nachtelijke telefoontje dat de dood van haar moeder mededeelt. Of als ze haar moeder uitgebreid vraagt hoe zij zelf met haar ouders omging.

Zo laveert de voorstelling tussen een autobiografisch egodocument van moeder en dochter, participatiecabaret en – op de slechtste momenten – pseudo-therapeutisch toneel. Want het gevaar met dergelijk collectief interactief zelfonderzoek is dat het, zoals deze voorstelling, inhoudelijk vooral blijft steken in goedbedoelde maar lege levensmotto’s als ‘pluk de dag’ en ‘mens, durf te leven’.

Zelf noemt ze het overigens ‘bewustzijnsamusement’, een term die bij mij vooral weerstand oproept. Los van de belerende connotatie vraag ik me sterk af op welk ‘bewustzijn’ Bosua doelt met een voorstelling die de diepte vooral vermijdt.