Theater Dorian
Door Noord Nederlands Toneel
Gezien 17 november 2018, Stadsschouwburg Utrecht


Kunnen we een kunstenaar bewonderen die verschrikkelijke dingen heeft gedaan? Die vraag dringt zich in Dorian letterlijk op en plaatst de voorstelling genadeloos in de #MeToo-actualiteit. In dit Faustachtige verhaal, losjes gebaseerd op de roman van Oscar Wilde, laat een jonge kunstenaar zich verleiden zijn integriteit op te geven voor roem.

Hertaler Javier Barcala verplaatst het verhaal van de laat-negentiende eeuwse Engelse high-society naar een hedendaags kunstklimaat waar exposure (tentoonstellingen, sociale media, televisie-interviews) de waarde van een kunstwerk bepaalt. Kunstverzamelaar Bambi Pepecano vertegenwoordigt dat wereldbeeld in alles: met haar uitzinnige kostuums en haar succesobsessie (allemaal buitenkant) valt ze als een blok voor de jonge kunstenaar, niet voor zijn werk, maar voor zijn jeugdigheid. Ze werpt zich prompt op als mecenas.

Als na een uit de hand gelopen ruzie Dorians vriendin verongelukt, ontwikkelt de voorstelling zich al snel van modernekunstsatire tot een magisch-realistische montage over kunstenaarschap en (maatschappelijke en individuele) verantwoordelijkheid daarbinnen. Dorian verliest zich, verdoofd door drugs, in zijn werk en vrouwen, en sluit zich tevergeefs af van zijn verleden. Maar demonen laten zich niet temmen en de waarheid is weerbarstig.

Dorian is geregisseerd door beeldend kunstenaar en modeontwerper Christophe Coppens, die zijn reputatie eer doet met spectaculaire toneelbeelden vol kunstobjecten die op en af schuiven met het gemak waarop je op je smartphone naar een volgende foto swipet – dat symboliseert mooi de vluchtigheid van onze kunstconsumptie (die zowel wordt ingegeven door het tempo van de toeschouwer, de curators als de kunstenaars zelf).

Hoewel er technisch knap wordt gespeeld – vooral Bien De Moor valt op als inhoudsloze maar rijke Bambi – is het jammer dat de personages inhoudelijk de stereotyperingen nergens ontstijgen. Dat geldt helaas in grote mate voor de aanvankelijk naïeve, en daarna doorgedraaide Dorian (Bram van der Heijden).

Het maakt van Dorian soms een wat te schetsmatige voorstelling, maar dat wordt ironisch genoeg slim verbloemd door de vele thema’s en indrukwekkende scenografie. Exposure.