Theater De laatste
Door Jack Wouterse
Gezien 16 november 2018, Podium Hoge Woerd (Utrecht)


De schmink zit nog in uitgeveegde strepen op zijn gezicht, maar deze clown staat allang niet meer op het podium. Na ernstig hartfalen trekt Jacob zich met zijn vrouw Laura en hun hond Alibaba terug op het Spaanse platteland. Als zijn vrouw onverwachts overlijdt heeft hij alleen haar afscheidsbrief die hem weerhoudt van totaal isolement.

Als Jacob eindelijk zijn leven in Spanje op de rails lijkt te krijgen, wordt hij teruggeroepen door het thuisfront: zijn dochter heeft hem nodig. Dat leidt vervolgens tot een wat vergezochte sequentie waarin hij in een gevaarlijk land op zoek gaat naar zijn kleinzoon, en die vervolgens naar Nederland smokkelt.

De laatste, geschreven en gespeeld door Jack Wouterse, is een vrij sentimentele monoloog. Er zit veel tragiek in het verhaal, maar weinig drama. Jacob laat zich vrij initiatiefloos door het leven en de daarbij behorende grillen manoeuvreren. Zijn odyssee naar de verloren kleinzoon is ook zeker geen heldendaad, maar een mooie kans om weg te blijven van een ingewikkelde confrontatie met zijn dochter.

Maar het probleem is: het maakt het personage zo oppervlakkig als wat. Wij als publiek wíllen die confrontatie, juist omdat het personage het niet wil. Elke toneelschrijver weet: je moet het je personages nooit te makkelijk maken, dan ga je drama uit de weg. Maar Wouterse heeft veel te veel genade voor de rol die hij schiep.

Dan is er de opmerkelijke vertelstijl: Wouterse vertelt het verhaal alsof het een film is. Hij heeft het over filmshots die elkaar afwisselen, hij beschrijft beelden, filmmuziek en close-ups. Bovendien loopt hij geregeld met een handcam rond om zichzelf of fragmenten uit het decor live te filmen. Het schept een storende afstand tot het verhaal. Wouterse is (en zo blijkt hier zeker ook) een fantastisch acteur die beter de focus op zijn eigen, ingeleefde spel kan leggen dan daar allemaal afleidende vormen omheen te bedenken.