Tijdens Likeminds bedankt! maken jonge theatermakers voorstellingen op spannende locaties op de Wallen. “Net als hier, draait alles in het leven om kijken en bekeken worden.”

Hoe maak je een performance van iets wat eigenlijk al een performance is, vraagt theatermaker Dilan Yurdakul (1991) zich af. “Wat hier op straat gebeurt en wat de hoeren doen is eigenlijk allemaal al een performance. Hoe vertaal je dat naar toneel?”

IMG_0704Edited2
Dilan Yurdakul

“Al die vrouwen hebben hun eigen gedachtes. Maar wat denken zij?” Yurdakuls performance Rood licht gaat over een sekswerker die achter het raam staat. De voorstelling speelt op locatie in de voormalige schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder. “Het is op de Wallen één grote façade van allerlei blikken die elkaar kruisen, en zij vangt dat allemaal op. Ze ziet stelletjes, ze ziet mannen kijken en hun vrouwen daar wat van vinden.”

“We leven in een tijd waarin alles ook gaat over kijken, bekeken worden en daar meteen een mening over hebben. En hier gebeurt dat natuurlijk in het groot.”

Er wordt vaak negatief over gepraat, maar de sekswerkers zijn de kroonjuwelen van Amsterdam, zegt Yurdakul. “Zij zijn de reden dat heel veel mensen naar Amsterdam komen. We doen allemaal alsof het allemaal troep is hier, maar het is wel de grote trekpleister. Niet het Rijksmuseum, niet het Anne Frankhuis, niet het Leidseplein.”

Ze probeert in haar voorstelling de staat van de Wallen en de mensen die er nu lopen te vangen. “De condition humaine op de Wallen is de laatste jaren ontzettend veranderd. Vroeger was het echt rauw, volgens mij. Het Amsterdam van nu is niet meer de stad van de jaren tachtig. Zelfs de Bijlmer is veilig tegenwoordig. De hoerenlopers zijn allang geen hoerenlopers meer, ze komen vooral om te kijken. Het is een attractie geworden.”

Annica Muller (foto: Casper Koster)

Om de hoek op de Zeedijk in Bar San Francisco speelt Annica Muller (1991) haar solo Burning Butterfly, over een stripteasedanseres. “De performance gaat over de schoonheid en de lelijkheid van het nachtleven – en daarmee ook van het leven zelf.”

Na haar afstuderen aan de acteursopleiding in Utrecht in 2015 heeft ze eerst zelf twee jaar als danseres in een stripclub gewerkt.Ik heb oud-collega’s geïnterviewd en me laten inspireren door hun verhalen en de mijne. Vervolgens heb ik het flink gefictionaliseerd.”

Voor Muller is, net als bij theater, in de stripwereld de grens tussen fictie en realiteit voortdurend diffuus. “Met een klant die je animeert bouw je een hele wereld op. Iets wat er tussen jullie kan zijn. Die mannen plaatsen je op een voetstuk, je bent iets voor ze waar ze nood aan hebben, maar even later ketsen ze je keihard af. Het ene moment maak je een droom met elkaar en heb je het gevoel dat je de realiteit samen bijna ontstijgt, en het volgende moment komt de realiteit keihard binnen.”

“Het is een wereld waarin heel veel geld en alcohol omgaat, waar scherpe machtsverhoudingen zijn – tussen de dames onderling, maar ook tussen de hen en de managers of de klanten. Heel fascinerend, maar soms ook verwarrend.”

Een aantal thema’s passeert de revue: zoektocht naar liefde, verlossing, de destructie die gepaard gaat bij het leven.Bijvoorbeeld het gebruik van alcohol, of jezelf voortdurend in extase brengen terwijl je eigenlijk opgebrand bent. Vandaar de titel: Burning Butterfly is ook een soort feniks-metafoor. Het constant in brand staan en weer herboren worden – totdat er een punt komt waarop dat niet meer gaat.”

“Mijn werk als theatermaker laveert altijd tussen kunst en kitsch. Wanneer is iets plat en wanneer overstijgt dat het ineens?” Toen ze in die stripclub werkte, speelde ze gelijktijdig in Selling Out van Tino Sehgal, een striptease-performance die in het Stedelijk Museum getoond werd. “Door de setting en de reputatie van de kunstenaar werd dat gezien als hoge kunst. En dan ging ik ’s avonds door naar de club, deed ik ongeveer hetzelfde maar was het ineens plat. Allemaal conventies.”

Inmiddels werkt ze een aantal jaar niet meer in de stripwereld. “Maar het is toch veel meer mijn wereld geworden dan ik in eerste instantie had gedacht. Zo erg ik me in het begin een vreemde eend in de bijt voelde, zo ontzettend voelde ik me uiteindelijk ook onderdeel van de groep. En daarover gaat mijn solo ook heel erg.”


Likeminds bedankt! De Wallen, t/m zaterdag. Meer informatie en kaartverkoop: likeminds.nl