Jeugdtheater Hamlet, de familievøørstelling (8+)
Door Theater Rotterdam
Gezien 29 december 2018, Theater Rotterdam


Shakespeares Hamlet lijkt op het eerste oog niet bepaald het ultieme gezinsuitje: rondom opdoemende geesten, ronddolende grafdelvers en een moordzuchtige oom verliest de jonge kroonprins van Denemarken gaandeweg zijn grip op de realiteit. Of doet hij maar alsof?

Ja, de nieuwe jaarlijkse familievoorstelling van Theater Rotterdam is zeker duisterder dan eerder werk als Lang en gelukkig (2007), Snorro (2009) of De gelaarsde poes (2015). Maar regisseur Pieter Kramer en toneelschrijver Don Duyns verstaan hun vak en pakken wederom uit met bakken vol goede tekstuele en visuele grappen. Hamlet, de familievøørstelling wordt zeker niet te serieus, maar de ernstige ondertoon maakt het geheel wel degelijk tot interessanter, gelaagder en uitdagender jeugdtheater dan hun feestelijke voorgangers.

Duyns hertaalde de tekst tot een stuk vol hedendaagse referenties (talentenjachten, #metoo, genderfluïditeit) en (quasi-)hip taalgebruik (‘hang loose’), bedacht twee skeletten die de boel levendig aan elkaar praten, maar behield tegelijkertijd in grote lijnen Shakespeares plot, zonder moeilijk te doen over de berg doden aan het eind. Alex Klaasen schreef er een handjevol liedteksten op muziek van Queen-hits bij.

Hamlet is in deze bewerking een puberende surfdude die de Deense golven inruilt voor een gap year in de States. Matthias Van de Vijver geeft hem een aardse, herkenbare nukkigheid mee. Zijn vriendin Ophelia wordt mooi gespeeld door Sofie Porro, die met ‘Storm in mijn hoofd’ (‘The Show Must Go On’) een prachtig finalenummer op de woeste golven heeft. Een mooie, veelzeggende ingreep is ook dat Ophelia in deze versie niet wanhopig en verward verdrinkt in een ondiepe beek, maar sterft terwijl ze vastberaden en standvastiger dan ooit kiest voor de liefde.

Die ontluikende liefde, die nooit tot bloei zal komen, is een mooie ingetogen lijn in het uitbundige pretpakket dat deze voorstelling ook is. Dick van den Toorn is lekker walgelijk als Hamlets oom Claudius, die behalve aan zijn neef een bijna even grote hekel aan het publiek in de zaal heeft. Met Trumpiaans plezier schaft hij bij zijn aantreden direct het sociale zorgstelsel Hamlet-care af, en scandeert ondertussen slogans als ‘Denemarken first!’ Thomas Dudkiewicz en Wart Kamps spelen het duo Rozenkrans en Goudenster met fijn schmierende slapstick.

Een van de hoogtepunten is de scène waarin de toneelspelers van Toneelgroep Kopenhagen (gesubsidieerd door het Fønds Pødiumkønsten) in opdracht van Hamlet de moord op de koning naspelen om Claudius te ontmaskeren – alles op de melodie van ‘Bohemian Rhapsody’. Vaart, humor, muzikaliteit en intrige komen hier op slimme wijze bij elkaar.

Niek Kortekaas ontwierp de bordkartonnen decorstukken en beschilderde toneeldoeken, die met grote katrolsystemen op en neer worden gehesen. Het toneelbeeld van de zee, met draaiende golven en een bewegend achterdoek, is adembenemend – even eenvoudig als inventief.

Met deze opmerkelijke Hamlet-bewerking laten Kramer en Duyns zien dat hun succesvolle jaarlijkse panto-voorstelling geen routineus formulewerk is geworden, maar dat ze nog altijd vernieuwing en risico opzoeken. Tegelijk is het een herkenbaar feestje vol haastverkledingen, stiekeme seksgrappen, travestie en uitbundig spel.

Dan is uiteindelijk de vraag: erbij zijn of niet erbij zijn? Dat eerste, zonder twijfel.