Toneel L’amour Duras
Door Maatschappij Discordia
Gezien 12 januari 2019, Frascati (Amsterdam)


Tegen de achtergrond van het kolonialisme in het voormalig Indochina, worden een vijftienjarig meisje en een twaalf jaar oudere, steenrijke Chinese man verliefd op elkaar. Gedurende haar leven schreef Marguerite Duras (1914-1996) drie interpretaties van het autobiografische verhaal rondom haar eerste liefde: Een dam tegen de grote oceaan (1950), De minnaar (1984) en De minnaar uit Noord-China (1991).

In L’amour Duras, de eerste voorstelling van een nieuwe reeks rondom ‘het veelkoppig monster’ De Liefde, worden deze drie verschillende versies vertegenwoordigd door respectievelijk Margijn Bosch, Miranda Prein en Annette Kouwenhoven.

Ze borduren daarmee voort op hun achtdelige serie Weiblicher Akt, waarin de actrices van Discordia zich verhouden tot de keuzes van belangrijke vrouwelijke personages uit de wereldliteratuur. In de reeks L’amour onderzoeken ze hoe vrouwen door de jaren heen in de literatuur over liefde schreven. Duras, wier oeuvre doorspekt is met obscure (vaak autobiografische) liefdesverhoudingen, is daarmee een spannende openingszet. “We hebben heel veel soorten liefde, maar we hebben er maar één woord voor: liefde,” constateert Kouwenhoven. “Een pijnlijk tekort.”

Door drie verschillende interpretaties van hetzelfde verhaal aan elkaar te toetsen, gaat de voorstelling ook over de onbetrouwbaarheid van het geheugen – een subjectiviteit die eens te meer versterkt wordt als er zoiets ongrijpbaars en verwarrends als passie in het spel komt. Net zoals Jan Joris Lamers op de achtergrond twee uur lang verschillende lagen behang over elkaar heen plakt, en zo voortdurend nieuwe variaties van hetzelfde uitgangspunt creëert. In het ‘overschilderen’ van een herinnering, wordt die herinnering gaandeweg onherroepelijk veranderd.

Bosch, Prein en Kouwenhoven zijn gewoon erg goed: ze waken voor zwaarte en verstikking, maar ook voor onnodige vervlakking. Naar gelang hun leeftijd hebben ze meer afstand van de gebeurtenissen: die afstand zorgt zowel voor wijsheid als voor vertroebeling van de eigenlijke ervaring. Ik vond dat tegelijk een troostrijke en immens treurige gewaarwording.