De voorstellingen van Julian Hetzel doen altijd stof opwaaien. Onder de noemer #empathyporn organiseert Frascati deze week een vierdaags minifestival rondom zijn werk. “We moeten kunst beschouwen als wapen om te vechten waarin je gelooft.”

Zijn werk is controversieel en confronterend. In The Automated Sniper laat hij de toeschouwers met paintballgeweren op de performers schieten. De lecture-performance SELF-portrait draait om een stuk zeep dat Hetzel vervaardigde, waarin menselijk vet verwerkt zit. Als je het koopt doe je automatisch een donatie aan een dorp in Afrika: het gaat letterlijk over het wegwassen van schuldgevoelens. Zijn meest recente voorstelling All Inclusive draait om de expositie van een kunstenaar die werkt met Syrisch oorlogspuin. Tijdens #empathyporn worden deze drie voorstellingen getoond en omlijst met een uitgebreide randprogrammering.

“De hele week gaat eigenlijk over de economie van empathie,” legt Hetzel uit. “De kunstwereld maakt deel uit van een systeem dat andermans verhalen en pijn gebruikt en exploiteert. Welke economische markt zit daarachter? Kunstenaars profiteren van andermans leed, ikzelf profiteer van het aanpakken van politiek geladen onderwerpen. Ik zet ze om in een artistieke vorm en kan daardoor mijn huur betalen of een nieuwe iPhone kopen.”

Zo wordt in All Inclusive een groep oorlogsvluchtelingen live op het podium geleid langs kunstwerken die zijn vervaardigd uit kapotgeschoten gebouwen uit hun geboorteland. Het stuk maakte heftige emoties los. Hetzel: “Het was de eerste keer dat ik haatmail kreeg. Volgens mij komt dat omdat ik een taboe doorbreek. Als toeschouwer maak je normaal gesproken nooit deel uit van de pijn van de anderen. Je hebt er weliswaar medeleven mee, maar je blijft kijken vanaf een afstand. In All Inclusive, maar ook in The Automated Sniper, wordt de toeschouwer er actief bij betrokken. Dat levert veel reacties, gedachten, woede, frustratie en soms ook opwinding op. Het zijn stukken die het publiek gaandeweg meer en meer polariseren.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)

All Inclusive – Julian Hetzel

Hetzel maakt niet alleen de toeschouwer medeplichtig, maar zichzelf ook, benadrukt hij. “All Inclusive riep veel vragen op over mijn rol en plaats als kunstenaar. Ik ben me er terdege van bewust dat ik geen onderdeel van de oplossing maar van het probleem ben. We hebben allemaal vuile handen, en ik denk dat het belangrijk is om een plek te vinden om daarmee te dealen. Mijn werk roept altijd veel controverse op, maar ik ben blij dat het debat oproept en dat mensen me erop aanspreken.”

Niet alleen zijn er in All Inclusive kunstwerken gemaakt uit oorlogspuin, ook wordt de groep vluchtelingen gevraagd om een aantal objecten te slopen – het paradoxale principe ‘creatie door destructie’ uit de modernekunstwereld krijgt zo een wrange bijsmaak. “Dat zit ook in The Automated Sniper: door alle kogels die de performers ontwijken, wordt het podium meer en meer bedekt met sporen en verfspatten. Er ontstaat een soort enorme Jackson Pollock-achtige actionpainting op de achterwand.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)

The Automated Sniper – Julian Hetzel

“De performers bouwen schuilplaatsen. Ze creëren sculpturen om achter te schuilen, en dat wordt vervolgens kunst. Alle bewegingen op het podium – die dus ontstaan vanuit het ontwijken van de kogels – zijn samen in wezen een choreografie van angst. Het is dus een universum waar door het toepassen van geweld direct kunst ontstaat.”

Gedurende The Automated Sniper spuit één van de performers met grote letters Make Art Great Again op de witte achterwand. “We moeten kunst beschouwen als wapen, en het gebruiken om te vechten voor waar we in geloven of waar we voor dromen.” 

Voor The Automated Sniper kreeg Hetzel in 2017 de VSCD Mimeprijs. All Inclusive werd in december zowel door Het Parool als door NRC genoemd als een van de vijf beste voorstellingen van 2018. SELF is later dit jaar nog te zien als Nederlandse inzending van de prestigieuze Quadrienalle in Praag.


Meer informatie en kaartverkoop: www.frascatitheater.nl