Van architecten die zich aan theater vergrijpen tot hardcore poppenspelers: bij de tiende editie van het International Pop Arts Festival kan het alle kanten op gaan.

Het festival, dat tot en met dit weekend in Bellevue, De Krakeling en De Brakke Grond plaatsvindt, is in de uitgelopen tien jaar uitgegroeid tot festival voor visueel theater in de breedste zin van het woord.

Om verwarring te voorkomen, het Pop Arts Festival heeft dus niets te maken met een plukje schreeuwende kinderen voor een poppenkast. Integendeel: met een gewaagde programmering bewijst het festival dat het genre op artistiek vlak buitengewoon spannende voorstellingen oplevert. Voor jong én oud.

Volgens Pol Eggermont, artistiek leider van Feikes Huis, een van de initiators van het festival, resoneert de manier van vertellen bij dit theatergenre sterk met de huidige tijdgeest. “We worden tegenwoordig in ons leven voortdurend geconfronteerd met visuele codes. In de manier waarop we framen, onszelf vormgeven of de manier waarop we bezig zijn met hoe wijzelf of anderen eruitzien, zie je hoe belangrijk dat visuele alsmaar wordt.”

Zeker bij de jonge makers ziet hij het gebruik van hedendaagse codes in hun voorstellingen sterk toenemen. “Firma Draak maakt met de voorstelling Japanse meisjes bijvoorbeeld live een soort animatiefilm waarin ze zelf een rol spelen. Dat lijkt op wat Hotel Modern, dat ook op het festival te zien is, doet – maar dan met andere technologieën en een heel andere theatertaal. Eentje die veel meer ontleend is aan games en internet.”

“Die moderne beeldtaal zie je steeds meer terugkomen binnen het poppen- en objecttheater. Dat zegt natuurlijk veel over onze wereld, over hoe beelden in meerdere mate invloed hebben op ons bewustzijn en hoe we ons leven vormgeven.”

Hoe uiteenlopend ook, wat alle producties delen is dat de beeldende codes bepalend zijn voor de manier waarop de voorstelling communiceert. De voorstellingen zijn bovendien altijd interdisciplinair, ze begeven zich op het snijvlak van verschillende genres.

Zo brengt Zeil van PLAY Productions en Duda Paiva Company film, dans en poppentheater samen. Eggermont: “Het is een associatief kleinoodje over eenzaamheid. Maar andere voorstellingen, zoals Laguna Beach van Frankie, zijn juist heel ruig en open. Dan gaat het veel meer richting performance. Het varieert op het festival van architecten die zich aan theater vergrijpen tot aan hardcore poppenspelers. Soms zijn die poppen echt personages en soms draait het meer om het creëren van een beeldende wereld. Dat zijn dan meer beeldende composities.”

(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Foto: Kamerich&Budwilowitz/EYES2

Dat laatste is zeker het geval bij de bijzondere voorstelling Herinneringen aan mijn broer, van de theatergroep Thomas, Sacha & Jos. Hun voorstelling werd vorig jaar gemaakt voor de Parade, maar staat in het kader van het Pop Arts Festival in uitgebreide versie tot en met zaterdag elke middag in Bellevue.

Ze baseerden de voorstelling op De Seringenboom – het boek dat Toon Tellegen in 2018 schreef naar aanleiding van het overlijden van zijn broer – en maakten daar beeldend verteltheater van. “Mijn broer is een held,” zegt Thomas van Ouwerkerk aan het begin van de voorstelling. “Een van het zuiverste soort,” vullen Sacha Muller en Jos Nargy aan. In korte miniatuurtjes schetsen ze vervolgens het beeld van een heldhaftige broer, zo iemand die alles durft, die wat hij ook doet, simpelweg niet van zijn sokkel af kán vallen.

De trefzekere, jongensachtige taal van Tellegen vindt mooi weerklank in de liefdevolle, prettig ondeugende speelstijl van de drie spelers. Maar de hoofdrol is weggelegd voor het decor (Ouwerkerk en Hiske de Goeje) van houten panelen, cassetterecorders en een diaprojector. Met veel gevoel voor detail worden romantische werelden gecreëerd, waarin voortdurend op slimme wijze met het perspectief van de toeschouwer wordt gespeeld. Door de fijne, transparante vorm – bloem dat door een zeef valt wordt sneeuw in de nacht, water op een glasplaat wordt regen op een raam – benadrukken ze bovendien hoe krachtig de fantasie is. Net als uit Tellegens taal spreekt uit die inventieve vormgeving een groot gevoel voor humor en sentiment.

Alhoewel het beeld van de grote broer op subtiele wijze ook scheurtjes en barstjes begint te vertonen, blijft de verteller zich met volle overtuiging achter hem scharen: idolen zijn immers onschendbaar. Maar zoals uiteindelijk alles eindigt, vertrekt ten slotte ook zijn broer. Dat weet je vanaf het begin, en toch raakt het.


http://www.popartsfestival.nl

http://www.thomassachaenjos.nl/