Theater Roughhouse
Door Richard Siegal, Ballet of Difference, Schauspielhaus Köln
Gezien 11 juni 2019, Internationaal Theater Amsterdam (Holland Festival)


Er kan tegenwoordig geen interview meer plaatsvinden of een of andere zelfverklaarde terroristische clan pleegt een aanslag en eist de draaiende camera’s op. Ondertussen neemt de door een virus bevangen boventiteling een loopje met de dialoog en valt er alweer een andere groepering de studio binnen. Verfspetters spatten op de gehavende achterwand. Handen gaan de lucht in en vormen pistooltjes: Bang bang!

Het werkwoord roughhousing’ betekent kinderlijk stoeien. In Roughhouse – een coproductie van Richard Siegals Ballet of Difference en Schauspielhaus Köln – stoeit het negenkoppig ensemble met de taal, maar rake klappen vallen er niet.

In de wereld die Siegal ons laat zien, zit er eigenlijk geen verschil tussen het exploreren van politieke gevoeligheden en een banale knock knock joke: inherent aan het gebruik van taal zit het creëren van verwarring – en om die verwarring is het Siegal te doen. Identificatie, representatie, communicatie; alles wordt bemoeilijkt door dat systeem van woorden. Siegal toont dat in een schreeuwerige en schematische in your face-montage, die dit inzicht keer op keer blijft illustreren, vanuit een uitwaaierend palet aan referenties: van Aischylos tot Tarantino, van woordgrapjes tot politieke pamfletten.

Maar kritisch wordt het niet, integendeel: Roughhouse blijft hangen in drammerige algemeenheden en uitgeklede gimmicks. Met het ontregelen van taal heeft Siegal ongetwijfeld snoeiharde (media)kritiek voor ogen gehad, maar wat is het uitgekauwd en afgezaagd. De hermetische chaos die hij in de verschillende sequenties creëert, wordt al snel een herhaling van zetten. Het blijft onduidelijk waar Siegal met zijn taalkritiek heen wil.

In een fijn (want verstild) duet halverwege, toont Siegal nog hoe taal onze bewegingen beïnvloedt (en andersom), maar dat blijft een geïsoleerde sequentie die geen daadwerkelijke consequenties heeft en daardoor aan betekenis inboet.

Dat taal per definitie tekortschiet, en dat altijd al gedaan heeft, is een wat mager inzicht om ruim vijf kwartier theater op te baseren.