Urban dance is populairder dan ooit. Breaker André ‘Drosha’ Grekhov werd in 2012 wereldkampioen experimental hiphop en is sinds vorig jaar artistiek leider van de Urban Dansdagen in Eindhoven.

Het jaarlijkse festival in en om het Parktheater beleeft eind dit jaar haar derde editie, en die belooft volgens Grekhov ‘radicaal anders’ te worden. Alleen al in lengte: het festival behelst dit jaar anderhalve week in plaats van twee dagen. Ze willen de hele breedte van de urban dance scene behelzen, legt Grekhov uit. Maar hoe breed is dat veld eigenlijk?

Urban dance
Goeie vraag, volgens Grekhov. “Urban dance is een parapluterm voor breaking, popping, house dance en meerdere soorten hiphop. Het varieert van niches tot hele populaire dansstijlen.” Het is volgens hem moeilijk om een reëel beeld te krijgen van hoe omvangrijk de urban dance scene in Nederland is. Beoefenaars zijn doorgaans niet aangesloten bij een instituut. “Er zijn heel veel mensen die urban dance beoefenen, maar die conformeren zich helemaal niet aan hoe sport, kunst en cultuur in Nederland is ingericht. Maar in elk klein dorpje zit wel een clubje dat breakt, dat merk je alleen al op Koningsdag. In elke stad zitten meerdere hiphopstudio’s, alleen die zitten nergens bij aangesloten. Dat vind ik ook zo mooi aan die cultuur: die werkt niet zo.” Lachend: “We kunnen het wel proberen te structuren en te institutionaliseren, maar iedereen is zo koppig als wat.”

Urban dance zit in de lift. De populariteit neemt toe, mede door de commerciële aandacht op internet en televisie, en dat merk je volgens Grekhov enorm: “Eind jaren negentig danste ik min of meer altijd gewoon op straat. Nu ben ik adviseur hiphop op de Fontys Hogeschool en hebben we grote productiehuizen voor urban dance in Rotterdam en Eindhoven. Hier in Eindhoven is urban dance zelfs een van de pijlers binnen het cultuurbeleid. Zelfs door de Minister van Cultuur praat nu over urban dance. Dat was tien jaar geleden echt ondenkbaar geweest. Het leeft. Niemand snapt wat het is, maar het leeft.”

Drosha
Je hebt in de scene twee verschillende stromingen: cultureel en commercieel urban dance. De eerste is meer gericht op artistieke ontwikkeling en speelt zich veel af in theaters en tijdens battles. Die tweede draait door televisie en internet vooral om exposure.

Zelf is Grekhov, die in de danswereld beter bekend is onder zijn alias ‘Drosha’, nu ruim twintig jaar actief in de cultureel-artistieke urban dance. “In 1997 ben ik mezelf een breaker gaan noemen. Maar ik dans eigenlijk al sinds ik een jaar drie ben, volgens mijn moeder. Maar vanaf mijn zeventiende dans ik als breaker en popper – al had je in die tijd die termen nog niet. Ik luisterde naar hiphop en droeg baggy broeken.”

Hij is er nooit mee opgehouden. Halverwege de Design Academy was hij al zo betrokken in de scene dat hij er maar meteen zijn werk van heeft gemaakt. In 2012 werd hij wereldkampioen experimental hiphop. “Een aangename verrassing,” zegt hij daar nuchter over. “Het voelt alsof je wereldberoemd in een heel klein dorp bent.”

In zijn latere carrière is hij zich vooral gaan focussen als talentontwikkelaar, theatermaker en voorvechter voor urban dance in de culturele scene. “Ik ben blij dat ik de mogelijkheden en de koppigheid had om echt te focussen. Ik vind het belangrijk om ergens voor te vechten. Ik wil dat hiphop als genre bekend wordt, net als bijvoorbeeld ballet. Mét een eigen, rijksgesubsidieerde instelling.” Maar dan niet op de traditionele manier, benadrukt Grekhov. Een danshuis als Scapino of het NDT zou voor de urban dance niet werken. “Maar een landelijk bewegend platform met ruimte en flexibiliteit, dat zou het heel goed doen.”

Urban Dansdagen
De Urban Dansdagen werden drie jaar geleden opgezet door Iselle Claassens (programmeur van het Parktheater), Tyrone van der Meer (‘een echte pionier’ binnen de break en urban dance cultuur, volgens Grekhov) en Angelo Martinus (prominent aanjager van talentontwikkeling in de urban scene). “Ze wilden de urban dance volwassen maken. De wereld kijkt naar ons, dus we moeten laten zien wat het is. En de enigen die dat kunnen, zijn de dansers zelf.”

Momenteel wordt er nog volop gebouwd aan de derde editie van de Urban Dansdagen, die half december in het Parktheater plaatsvinden. Die zal radicaal anders worden dan de eerste twee, vertelt Grekhov. Het eerste weekend focust met zijn vele battles op de beoefenaar van urban dance. “Er zijn battles op hoog niveau van de grootste stijlen van dit moment. We hebben het NK Breakdance, er komt waarschijnlijk een grote hiphopwedstrijd en Growth: een choreografiewedstrijd voor opkomende toptalenten.”

“Doordeweeks zijn er veel workshops, vooral voor de jeugd. Iedereen is welkom. En het laatste weekend is meer voor de kijker. Dat gaat meer richting theater: The Ruggeds sluiten hun tour af, in Pand P is meer experimenteler werk te zien. Het moet voor ieder wat wils zijn.”

“Hou je vooral van battles, dan kom je in het eerste weekend, en wil je gewoon wat proeven, kom dan het tweede. Maar wanneer je ook komt, je zult altijd ook iets van het andere zien. Tussen de battles door doen we kleine commerciële showcases; tussen de voorstellingen door zijn er korte battles. Zo inspireren we de liefhebbers van battles met shows, en de theatergangers laten we in aanraking komen met battles.”

“Bovendien willen we de twee uiteenlopende werelden van commerciële en kunstculturele urban dance met elkaar verbinden. We willen de bezoeker altijd de breedte van het veld laten zien.”

Dat de Urban Dansdagen in Eindhoven plaatsvinden is niet toevallig: met haar vele initiatieven – zoals EMOVES, Dynamo, Open Your Mind Festival en UrbanLab040 – weet de stad al jaren beoefenaars en liefhebbers van urban dance aan zich te binden. Niet voor niets vindt het NK Breakdance al sinds 2006 in Eindhoven plaats; en de laatste twee jaar tijdens de Urban Dansdagen. “Maar we willen ons niet alleen maar op Eindhoven richten: Urban Dansdagen is een landelijk festival. Zo is er ook een besloten programma voor cultuurmakers en jonge choreografen.”

“De naam is natuurlijk ontleend aan de ‘echte’ Dansdagen, die zich hard maken voor de hele danssector. Maar urban dance is eigen en eigenwijs, wij willen het zelf doen. Ons eigen platform, waarin de battles even belangrijk zijn als de voorstellingen. Heel spannend allemaal dus, al die plannen. Nu moeten we het nog gaan waarmaken.”