Regisseur Bram Jansen en acteur Jord Knotter baseerden de voorstelling Casting ‘The Pass’ onder andere op hun eigen ervaringen met machtsmisbruik in de theaterwereld.

Op vijftienjarige leeftijd schreef Bram Jansen (1988) zich in bij een castingbureau: hij wilde acteur worden. Hij herinnert zich hoe een medewerker hem vervolgens opbelde en terloops vroeg of hij misschien ook naakt op televisie wilde verschijnen. „Ik was vijftien. Wat moet je met zo’n vraag als jonge jongen met ambities? Ik vroeg me gelijk af: stel dat ik hier nee op zeg, is dat dan meteen het einde van alles?”

Wat misschien klinkt als een onschuldig voorval, is volgens hem exemplarisch voor de normalisering van verstoorde machtsverhoudingen in de wereld van theater, film en televisie. Jansen – inmiddels werkzaam als theaterregisseur – besloot er samen met acteur Jord Knotter (1989) een voorstelling over te maken. Casting ‘The Pass’ is gebaseerd op hun eigen ervaringen en die van mensen uit hun omgeving.

In de voorstelling krijgt een jonge acteur (Knotter) een droomkans: de rol van topvoetballer in het theaterstuk The Pass. Hij wordt door een bekende castingdirector (gespeeld door Gerardjan Rijnders, oudgediende in de theaterwereld) geraffineerd gemanipuleerd en verleid tot seksuele handelingen. Tijdens een auditie krijgt hij te maken met allerlei vormen van systematische machtsspelletjes en onderdrukking.

Met Casting ‘The Pass’ hopen Jansen en Knotter meer openheid te creëren over structureel machtsmisbruik in de sector. Want ondanks alle media-aandacht sinds de #MeToo-beweging, is er de laatste jaren per saldo nauwelijks iets verbeterd als het gaat om de kwetsbare positie van jonge acteurs en actrices, stelt Jansen. De recente ontwikkelingen rondom Toneelgroep Oostpool – artistiek directeur Marcus Azzini werd dit voorjaar beschuldigd van intimidatie en machtsmisbruik en heeft zijn taken tot nader order neergelegd; op dit moment loopt er een onderzoek [zie inzet] – hebben daar niets aan veranderd, zegt Jansen, die in het verleden ook met Azzini heeft samengewerkt. Over de vermeende misstanden bij Oostpool en zijn ervaringen met Azzini wil hij verder niets kwijt. Deze voorstelling is geen afrekening, benadrukt hij. „Het gaat niet over dit specifieke geval, het gaat ons om het mechanisme.”

lees het volledige interview op nrc.nl