Categorie: Parool

Wijdlopige montage over lijden en geluk

Foto: Sanne Peper

Geluk · Toneelschuur Producties, Nina Spijkers
Gezien: 8 februari 2018, Toneelschuur (Haarlem)
Te zien: t/m 24 maart (tournee)


Als ‘het lijden’ een personage zou zijn, zou het waarschijnlijk een rood wezentje met een Brabantse tongval zijn, met een irritant willekeurige naam: Gerben bijvoorbeeld. Sympathiek maar geagiteerd, als opgejaagd wild dat zelf niet begrijpt wat nou het probleem is met hem.

Gerben, gepersonifieerd ongeluk; daar kun je wat mee. Dat kun je vastpakken, dat klauwt zich aan je vast. Dat geldt bepaald niet voor zijn tegenpool: geluk – dat is abstract, vluchtig en glipt steevast tussen je vingers door zodra je het denkt te kunnen grijpen. Lees verder

De fundamenten ter discussie

Foto: Koen Broos

HelloGoodbye · Cie. De Koe
Gezien: 10 januari 2018, Toneelschuur (Haarlem)
Te zien: t/m 17 februari (tournee)


Een stukje verderop wordt een toren gebouwd. Of althans, dat is de bedoeling.  Niemand weet precies waar de toren voor dient, àls er al daadwerkelijk sprake van een toren is natuurlijk. Want het kan ook een tunnel zijn, oppert er een. Met een toren als het uiterste puntje. Ga maar na: wanneer gaat een tunnel over in een toren?

Het is eigenlijk maar het beste het er niet over te hebben, concluderen ze uiteindelijk. Want tenslotte weten ze er helemaal niets van. Maar als je niet eens weet waar je het niet over hebt, hoe weet je dan waar je het wel over hebt? In HelloGoodbye wordt chaos en verwarring tot de hoogste kunstvorm verheven. Lees verder

Een zwarte man in een witte wereld

Foto: Sanne Peper

Othello · Het Nationale Theater
Gezien: 3 februari 2018, HNT Studio’s (Den Haag)
Te zien: t/m 31 maart (tournee)


Shakespeares Othello gaat over een gewaardeerde generaal die zijn haatdragende rechterhand Jago passeert, en dat uiteindelijk met zijn leven (en dat van zijn lief en een aantal anderen om hem heen) bekoopt. Dat deze Othello een zwarte man is in een wereld die verder uitsluitend door witte mensen wordt bevolkt, leek lange tijd maar bijzaak.

Maar als, aan het eind van deze voorstelling, Othello lijnrecht tegenover zijn vijanden staat – die zich verenigen in slogans als ‘een wilde blijft een wilde’, hem zonder blikken of blozen ‘een tropische mascotte’ noemen, of een ‘diklip’ – vraag je je af hoe willekeurig zijn huidskleur eigenlijk is in dit geheel. Want we zien dat ook degenen die Othello voorheen hoog hadden zitten, zich bij twijfel liever voegen bij zijn tegenstanders, die deze vreemdeling (of gelukzoeker, zo je wilt) liever kwijt zijn dan rijk. En dan blijkt vriendschap niet meer dan verkapte tolerantie, die zodra de kans zich voordoet net zo makkelijk omslaat in afwijzing. Lees verder

King Lear in een uit elkaar vallende Europese Unie

Foto: Kurt van der Elst

King Lear · Het Zuidelijk Toneel, hetpaleis
Gezien: 2 februari 2018, Stadsschouwburg Utrecht
Te zien: t/m 24 februari (tournee)


Strak in het pak, met rolkoffers en kartonnetjes koffie, kruisen de personages elkaar op een nagenoeg lege speelvloer. In deze sterk geactualiseerde King Lear is het niet moeilijk om je hedendaags Brussel voor te stellen, centrum van een uit elkaar vallende eenheid.

“Witte zwanen, zwarte zwanen/ Wie gaat er mee naar Engeland varen?/ Engeland is gesloten/ De sleutel is gebroken/” Dat onschuldige kinderliedje, met die ineens zo politiek-actuele lading, opent de voorstelling – gezongen door de drie giechelende zusjes Goneril, Regan en Cordelia. Hun vader, koning Lear, wil zijn rijk onder hen verdelen, maar waar de eerste twee hem naar de mond praten, weigert Cordelia. Lees verder

De volwassene ontmaskerd

Foto: An Sofie Kesteleyn

KID (8+) · BOG, Het Zuidelijk Toneel, hetpaleis
Gezien: 21 januari 2018, TR Rotterdamse Schouwburg
Te zien: t/m 6 april (tournee)


Disclaimer: ik heb de voorstelling maar voor de helft gezien. Dat geldt overigens voor alle toeschouwers: een grote wand scheidt de twee tegenovergestelde tribunes van elkaar. De ene tribune is uitsluitend voor de kinderen, de ander alleen voor volwassenen.

De eerste jeugdvoorstelling van theatercollectief BOG is een snelcursus volwassen-zijn. In vijf kwartier wordt de volwassene ontmaskerd, althans, dat horen we de spelers aan de kinderen beloven, daar aan de andere kant van die muur. Lees verder

Nietszeggende psychiater en een lege macho

Foto: Ben van Duin

Roem · Hummelinck Stuurman Theaterbureau
Gezien: 12 januari 2018, Schouwburg Amstelveen
Te zien: t/m 21 april (tournee)


Wat als je, na jarenlang de hoofdrol in een immens populaire politieserie te hebben gespeeld, ineens uit het verhaal wordt geschreven? Het overkomt Jos de Man (gespeeld door Victor Reinier). Hij is er zo kapot van dat het hem bij een psychiater (Renée Soutendijk) brengt.

Op zich een interessant uitgangspunt: hoe ga je om met de teloorgang van roem, en wat blijft er over van de identiteit en cultus die er om je heen is gecreëerd? Maar, helaas, de professionele muur tussen psychiater Odette en haar patiënt wordt al snel geslecht, en een moeizame liefdesontwikkeling wringt zich naar de voorgrond van de plot, alle mogelijke diepgang ten spijt. Lees verder

Scherpe randjes in een krasvrije kinderwereld

Foto: Kurt van der Elst

Liedje voor Gigi · Benjamin Verdonck, Toneelhuis
Gezien: 24 januari 2018, Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond (Amsterdam)
Te zien: t/m 4 april (tournee)


Zelden heeft het decor zelf zo’n belangrijke, sturende rol als in de beeldende theatervoorstelling Liedje voor Gigi. Een toneelbeeld dat op het eerste oog zo eenvoudig lijkt, maar dat eindeloze werelden herbergt.

Benjamin Verdonck maakt voorstellingen op het snijvlak van beeldende kunst en theater. Op het toneel staat een grote stellage, een soort miniatuurtheater waar Verdonck, door aan de goede touwtjes te trekken, voortdurend achterwanden opzijschuift, die weer nieuwe wanden verbergen. Zo ontstaat er een meervoudig, oneindig perspectief. Lees verder