Getagd: Over het IJ Festival

Podcast: Critici-tafel #3 (vanaf Festival Over het IJ)

Vorige week schoof ik aan bij de derde aflevering van de Critici-tafel, de podcast van Theaterkrant.nl en Theatermaker. Vanaf het festivalhart van Over het IJ bespraken drie critici de voorstellingen die ze de afgelopen maanden hebben gezien, de tendensen op de zomerfestivals en wat er verder nog ter tafel komt. Aan tafel zaten: Hans Smit, Sander Janssens en Jos Schuring.

We spraken onder meer over de zomerfestivals: Over het IJ, Oerol, Karavaan, Boulevard, Cultura Nova, Leeuwarden Culturele Hoofdstad, Noorderzon, De Tuin der Lusten, Festival van der Aa en ten slotte het Nederlands Theater Festival dat in september het nieuwe seizoen inluidt.

Luister de podcast terug via deze link: http://podcast.theaterkrant.nl/2018/07/24/de-criticitafel-3/

Festival Over het IJ – De kunst niet iets te zijn

Foto Bloos: Moon Saris

In uiteenlopende locatievoorstellingen verleiden jonge theatermakers het publiek van het Over het IJ zich te verzetten tegen heersende normen. Theatermaker Luit Bakker weet het in haar sterke performance treffend te vatten: “Het is uiteindelijk de kunst niet iets te zijn.”

Midden in het festivalhart op de NDSM-werf hangen negen eenpersoonsbedjes aan stalen constructies, waarin over een koptelefoon verschillende vrouwen vertellen over intimiteit, seksualiteit en sensualiteit. De bedjes maken onderdeel uit van het intrigerende project Bloos van theatermaker Marte Boneschansker. Ze interviewde negen vrouwen van tussen de vijftien en de negentig jaar oud. Op elk bedje hoor je een ander verhaal, dat steeds ongeveer een half uur duurt. Lees verder

Home is where the ass is

Theater Assholism – A-Story-Without-A-Story-But-With-A-Lot-Of-Ass 
Door Pink Flamingooo
Gezien 15 juli 2018, Festival Over het IJ (Amsterdam)
Te zien t/m 22 juli, aldaar


Home is where the ass is – prijkt in cosy letters op de achterwand. Met vuig genoegen heet Gingerella haar publiek, ‘the poor children of normality’, welkom in haar huiskamer annex dome of assholism. ‘Normality’, herhaalt ze maar eens walgend. ‘Normality. Barf on that.’

Na de voorstelling vorig jaar in kortere versies op de zomerfestivals gespeeld te hebben, ging ze dit weekend in première op Festival Over het IJ in Amsterdam. De Blokloods op de NDSM-werf werd smaakvol omgetoverd tot woonkamer (plus illegale bar), met donkere doeken, veel glitters, veel kitsch en daar tussendoor knusse banken en stoeltjes. Lees verder

Dwalen door een gedeelde stad

Theater Comuna
Door Toekomstland
Gezien 15 juli 2018, Festival Over het IJ (Amsterdam)
Te zien t/m 22 juli, aldaar


Voor Comuna fantaseerde regisseur Anouke de Groot samen met architect Andrés Novo en verschillende Nederlandse en Argentijnse dansers en theatermakers over de ideale ‘gedeelde stad’. Een ruimte waar iedereen zijn of haar invloed op kan en mag uitoefenen, hoe zou die eruitzien?

De voorstelling ging zondag in première op Festival Over het IJ in Amsterdam. Ingeklemd tussen het festivalhart en het IJ suggereert een abstract bouwwerk van plastic kratten deze schijnbaar utopische stad. Na een korte introductie, waarin de spelers hardop fantaseren over hun gedeelde wereld, wordt de poort geopend en mag het publiek door het bouwwerk dwalen. ‘Stand and go were you like’, is de belangrijkste regel van zowel de voorstelling als deze gesuggereerde gedeelde stad. Lees verder

Zeecontainers op Over het IJ: outsiders en superhelden

In elf zeecontainers verspreid over het festivalhart van Over het IJ, dat gisterenavond is begonnen, presenteren jonge makers kort nieuw werk. Het levert zoals elk jaar een grote veelzijdigheid aan voorstellingen op – dit jaar varieert het van duister ervaringstheater, sprookjesachtig objecttheater tot vrolijk vechttheater. Wat opvalt: qua vorm zijn alle voorstellingen zeer uitgesproken, maar inhoudelijk is het vaak nog erg pril.

Bijvoorbeeld de fascinerende solo De vrouw van nummer 376D, van regisseur Sanne Smits en actrice Lindsay Zwaan (die beiden volgend jaar aan respectievelijk de Regieopleiding en de Acteursopleiding van de Toneelschool Maastricht afstuderen). Achter een venster met jaloezieën zit Zwaan in een uitpuilend dikmaakpak. Vanachter haar raam observeert en bekritiseert ze de wereld daarbuiten. Dat levert een schrijnend en tegelijk komisch beeld op. Maar zo afgesloten als de leefwereld van dit personage, zo hermetisch is deze voorstelling in haar vorm. De vrouw sputtert zich door haar dag, reagerend op wat achter haar venster aan haar voorbijtrekt. De makers vinden daarin een mooie muzikaliteit – een ‘sfeer’ omschrijft het nog het beste – maar de voorstelling vindt geen focus en geen ontwikkeling. Daardoor blijft het concept schetsmatig. Lees verder

Over het IJ zoekt de ‘onzichtbare verhalen’ van de stad

De komende tien dagen wordt Amsterdam-Noord overgenomen door Festival Over het IJ. Het stedelijke locatietheaterfestival toont niet alleen voorstellingen op de NDSM-werf, maar gaat dieper de wijk in: onder andere in een zwembad, onder een brug, op een veerpont en op het Buikslotermeerplein zijn voorstellingen te zien.

Gemene deler is dat de makers met hun werk thema’s openleggen die vaak niet openlijk besproken worden, vertelt artistiek directeur Simone Hogendijk. “Collectief Walden maakt bijvoorbeeld met Het verband van alles met alles zichtbaar hoe alles in de wereld met elkaar verbonden is. Wat de invloed is geweest van de grote schepen die hier op de NDSM ooit zijn gebouwd en over de hele wereld olie hebben vervoer, bijvoorbeeld. Dat de olietankers die kapot zijn gegaan wereldwijd het milieu ernstig hebben vervuild, is niet meteen wat je je bedenkt als je hier op de werf loopt.” Lees verder

In het hoofd van een jonge Syriëganger

Foto Kafir: Anassel Omri

Twee Marokkaanse broers groeien op in de Indische Buurt. De ene radicaliseert en reist uit naar Syrië, de ander blijft in Amsterdam. De theatervoorstelling Kafir van Timen Jan Veenstra gaat over degene die achterblijft.

Kafir is het tweede deel van Kronieken van de stad, een theatervierluik waarin toneelschrijver Timen Jan Veenstra zich verhoudt tot waargebeurde verhalen uit de stad. In het eerste deel stond het vergaan van de scheepswerven in Noord centraal. Voor deze voorstelling, die hij ook zelf regisseerde, interviewde hij bewoners uit Amsterdam-Oost.

“Er worden heel veel verhalen verteld over radicaliseren, maar het gaat eigenlijk nooit over de achterblijvers,” vertelt acteur Mamoun Elyounoussi. Hij speelt de broer die in Amsterdam blijft. “Ik hoorde hierdoor voor het eerst dat die vaak als verdachten worden gezien. Daar had ik nooit bij stilgestaan. Dus terwijl jij in paniek bent, er helemaal kapot van bent dat bijvoorbeeld je zoon is afgereisd, niet weet hoe je verder moet, word jij bestempeld als verdachte.” Lees verder