WalvisJong (2+) · Simone de Jong

Foto: Moon Saris

Een ontluikende maar onhoudbare vrienschap
Gezien: 9 december 2017, Jeugdtheater De Krakeling (Amsterdam)
★★★☆☆

WalvisJong vertelt het ontroerende verhaal van een ontluikende maar onhoudbare vriendschap tussen een mens en een walvis. Regisseur Simone de Jong inspireerde deze woordloze, beeldende jeugdtheatervoorstelling op het prentenboek De kleine walvis van Benji Davies.

Twee verloren zielen op het strand: een eenzame hoofdpersoon – hier gespeeld door Senna Gourdou – vindt op een van de dagen die ze dolend en juttend aan de kustlijn doorbrengt, een aan land gespoelde walvis. Ze sjouwt hem mee naar haar huis en stopt hem in haar badkuip. Beiden zijn even niet meer alleen, een vriendschap bloeit op. Maar het gaan niet vanzelf: de walvis moet nat blijven anders sterft hij. Uiteindelijk zit er niets anders meer op en moet ze hem terug naar zee brengen. De voorstelling heeft een prachtige afscheidsscène als de hoofdpersoon haar uit de kluiten gewassen vriend weer terugbrengt, en hem van haar weg ziet zwemmen, het ruime sop tegemoet. Lees verder

Moedt · Marco Lopes

Foto: Anne van Zantwijk

Zelfspot en de botte bijl
Gezien: 8 december 2017, Theater Bellevue (Amsterdam)
★★★☆☆

Er zou iemand moeten zijn voor al je onbeantwoorde highfives, vindt Marco Lopes. Of iemand die altijd klaarstaat als je terugzwaait naar iemand die eigenlijk helemaal niet naar jou zwaaide. Gewoon een zzp’er die dan even terugzwaait en je misschien nog een knuffel geeft – en je zo een gênant moment bespaart (en vervolgens een dikke factuur in je mailbox achterlaat). Zelf offert ‘ie zich overigens ook op voor een uitgebreide en geheel vrijblijvende knuffel aan wie dat nodig heeft.

Moedt is de debuutvoorstelling van Marco Lopes, die in 2016 de finale van het Leids Cabaret Festival haalde. Gepantserd met een laag zwartgallig cynisme, een goede dosis zelfspot en een behoorlijk botte bijl, neemt hij ons mee in zijn dagelijkse dilemma’s. Die gaan onder meer over Freek Vonk (die hij om zijn eeuwige enthousiasme haat maar waar hij ook jaloers op is), de Backstreet Boys (hetzelfde: hij maakt ze belachelijk én verafgoodt ze), zijn vriendin (idem). Lopes probeert van iedereen wat te leren, maar heeft tegelijkertijd iedereen ook wat te leren. Die twee strijden behoorlijk vaak om voorrang. Lees verder

De drie beste toneelteksten van dit moment (volgens de Nederlandse Taalunie)

v.l.n.r. Rik van den Bos (foto: Salih Kilic), Freek Mariën (foto: Johan Jacobs), Ilja Leonard Pfeijffer (foto: Stephan Vanflenteren)

Vanavond wordt in de Brakke Grond de Taalunie Toneelschrijfprijs 2017 uitgereikt, de jaarlijkse prijs voor de beste Nederlandstalige toneeltekst die het afgelopen theaterseizoen in première is gegaan.

Zevenendertig nieuwe toneelteksten dongen dit jaar mee naar de prijs. De onderwerpen van die stukken waren veelal rauw, viel jurylid en actrice Nanette Edens op. “Soms op het morbide af. Besmetting, geweld, offers voor hoge doelen. Lichtheid en humor zijn bepaald niet oververtegenwoordigd bij de hedendaagse toneelschrijvers. Er wordt behoorlijk serieus geschreven over serieuze onderwerpen.”

Uit alle inzendingen werden er drie toneelteksten genomineerd: De advocaat van Ilja Leonard Pfeijffer, De schaar van de tsaar van Freek Mariën en Find me a boring stone van Rik van den Bos. Om een beeld te krijgen van de toneelschrijvers die, volgens de jury, de beste toneelteksten van dit moment schreven, belde Het Parool de genomineerden en vroeg ze hun tekst kort te introduceren. Lees verder

Poquelin II · tg STAN

Foto: Kurt van der Elst

Vrolijke sneer naar de bourgeois
Gezien: 12 november 2017, Bourla (Antwerpen)
★★★☆☆

De Vlaamse theatergroep STAN, dat vrijwel altijd met gastacteurs van aanverwante collectieven werkt, leende voor dit tweeluik acteurs van Olympique Dramatique, NTGent, Arsenaal/Lazarus en Dood Paard. Dat brengt de troupe in totaal op zeven spelers – voor zesentwintig personages in tweeëneenhalf uur ononderbroken spelplezier.

Op het programma staan De vrek en het onbekendere Le Bourgeois gentilhomme – twee komedies die aantonen hoe rijkdom en boven je stand leven de mens onnozel en blind maakt. Molière (pseudoniem voor Jean-Baptiste Poquelin, vandaar de titel) kiest daarbij duidelijk partij voor het ploeterende volk. De welgestelde adel manoeuvreert zich als een stelletje narren door het bestaan, zichzelf steeds belachelijk makend, door omstanders heimelijk uitgelachen. Lees verder

CarryMe · Firma MES

Foto: Joris Jan Bos

Het spanningsveld tussen technologie en intimiteit
Gezien: 4 november 2017, Theater aan het Spui (Den Haag)
★★☆☆☆

Nederland, nabije toekomst. Vrouwen maken carrière, mannen het avondeten. Dat heeft consequenties voor de geboortecijfers: vrouwen hebben geen tijd meer om zwanger te zijn.

Gelukkig is er CarryMe, een app waarin koppels via een digitaal platform een draagmoeder kunnen vinden. Maarten en Eline hebben Didi daardoor gevonden, die gedurende de zwangerschap bij hen inwoont. Met een apparaat kan ze elk moment de waarden in haar lichaam meten om te controleren of ze nog wel ‘een optimale groei-omgeving’ voor de baby is.

CarryMe roept in potentie fascinerende vragen op: wat zijn de gevolgen van de vrouwenemancipatie voor het gezin, en hoe ver willen we gaan met onze digitale controledrang? Lees verder

From Sammy With Love · KemnaSenf

Foto: Tom Sebus

Geëngageerd portret van Sammy Davis jr.
Gezien: 29 november 2017, Theater DeLaMar (Amsterdam)
★★★★☆

De documentaire jukeboxmusical From Sammy With Love schetst een biografisch portret van Sammy Davis jr., de zwarte topentertainer uit Amerika die alleen tijdens zijn optredens wist te ontsnappen aan de hoogopgelopen raciale spanningen van de jaren zestig en zeventig. Daarnaast legt de voorstelling op subtiele wijze aan de dag hoe vooroordelen en racisme zich in deze tijd en ons land nog steeds manifesteren.

Ondanks dat Davis’ vader en oom er in zijn kindertijd alles aan deden om hem te behoeden voor de racistische buitenwereld, dringt die zich op den duur onverbiddelijk aan hem op. Tijdens zijn diensttijd in het ‘experimentele leger’ – ver van de bescherming van zijn familie – wordt hij voor het eerst met heftig racisme geconfronteerd. Maar de showbizz biedt uitkomst, althans, voor zo lang de schijnwerpers op hem gericht staan: op vrijdagavond trad hij steevast op, oogstte bewondering van alle witte soldaten. De rest van de week duwden ze hem met zijn hoofd in de toiletpot, lieten hem zijn eigen urine drinken, braken zijn neus. Later, tijdens optredens in clubs, werd hij geacht na zijn shows de zaal via de achterdeur te verlaten. ‘Net als het afval.’ Lees verder

This can’t happen · Emke Idema, Frascati Producties

Foto: Bas de Brouwer

Participatietheater over verbeelding en verantwoordelijkheid
Gezien: 24 november 2017, Theater Frascati (Amsterdam)
★★☆☆☆

Passiviteit is er niet bij. Als we niets doen is deze voorstelling na twintig minuten afgelopen en staat het publiek weer buiten. Uit een grote zandloper stroomt onverbiddelijk een dun straaltje parkietenzand.

Maar goed nieuws: we kunnen de voorstelling rekken. Op een aantal momenten zal spelleider Sjoerd Meijer ons vragen onze fantasie te gebruiken om zijn verhaal invulling te geven. Voor elke fantasie die het publiek inbrengt, krijgen we drie minuten ‘speeltijd’ erbij. Vult de ene toeschouwer de fantasie van een ander aan, wordt dat beloond met nog eens twee extra minuten. De voorstellingsduur kan oplopen tot een kleine anderhalf uur. Lees verder