Bambie is back! · Bambie, Eef van Breen Group

Foto: Ben van Duin

Een sympathiek weerzien
Gezien: 23 november 2017, Theater Frascati (Amsterdam)
★★★☆☆

Na achttien jaar en zeventien voorstellingen hield in 2013, door het wegvallen van structurele subsidie, mimetheatergroep Bambie op te bestaan – althans, voor even. Want vorig jaar lieten Paul van der Laan en Jochem Stavenuiter alweer even van zich horen in Bambie Nul, en gisteren beleefde Bambie is back! haar première. Samen met mimespeler Ibelisse Guardia en Eef van Breen, Statis Elio en Eva Tebbe van de Eef van Breen Group gaat Bambie een gevecht aan met de tijd.

Hun muzikale rentree laveert tussen slapstick en verstild mimetheater. De voorstelling speelt zich af in een realistisch decor, dat nergens echt naar verwijst: het houdt ergens het midden tussen slaapkamer en eetkamer, en is tegelijkertijd een anonieme wachtruimte – dat is misschien nog de meest veelzeggende referentie. Lees verder

Godverdomse dagen op een godverdomse bol · Dimitri Verhulst, Corrie van Binsbergen en band

Foto: Ben van Duin

Langs de spelonken van onze evolutie
Gezien: 20 november 2017, De Kleine Komedie (Amsterdam)
★★★★☆

In 2008 gooide Dimitri Verhulst de sluizen van zijn taalwaterval open, en braakte (bij gebrek aan beter woord) de hele ontstaansgeschiedenis van de mens eruit, samengevat in honderdtachtig romanpagina’s: Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Nu toert hij met een samenvatting van die samenvatting langs de theaters – met jazzmuzikant Corrie van Binsbergen en acht muzikanten aan zijn zij voert hij ons mee door de spelonken van onze eigen evolutie.

In zijn gore, vleselijke vuilbekkerij laat Verhulst de mens de zee uitkruipen, in zijn hoog sensitieve omschrijvingen ontdekken ze lust, vuur, taal – met alle gevolgen van dien. Als een gekwelde kunstenaar zit hij op het voortoneel, verscholen achter zijn papieren, en passant een paar stevige glazen rode wijn drinkend. Geen theatraal gedoe; Verhulst en band floreren in soberheid. Lees verder

Gouwe pinda’s · Rudolphi Producties

Foto: Ben van Duin

Bejaarde Indische zussen in een oer-Hollandse serviceflat
Gezien: 17 november 2017, Toneelschuur (Haarlem)
★★★☆☆

Hollandser kun je het niet bedenken: drie bejaarde zussen zijn samen weggestopt in zo’n standaard-serviceflat – waar vooral de programma’s op televisie en de bladen in de leesmap blijk geven dat de tijd vooruit kruipt. Maar in dat decor van oer-Hollandse beklemming verwijzen niet alleen de foto’s aan de muur naar hun Indische afkomst, of de voorraadkasten die uitpuilen van rijst, kroepoek en seroendeng – vooral de vrouwen zelf ademen hun verleden.

Gouwe pinda’s bestaat uit een aaneenschakeling taferelen van drie koppige dametjes, met te weinig omhanden en te veel herinneringen. Bodil de la Parra levert, bijna consequent vanuit haar stoel in het overzichtelijke midden, commentaar op alles en iedereen; Esther Scheldwacht banjert daar lippenstiftend en haarsprayend doorheen, in gedachten bij haar kalverliefde-op-leeftijd; en Nadja Hüpscher trippelt daar weer nerveus en conflictvermijdend tussendoor. Lees verder

Supermarktblues: openbaar voyeurisme in de Pijp

Yvonne is goudsmid, dat heeft ze zichzelf geleerd, via YouTube. Standvastig ijsberend trekt ze steeds dieper het Sarphatipark in. Het publiek, een twintigtal personen onder poncho’s en paraplu’s, volgt haar gestaag. ‘Als ik douche voel ik het water niet meer’, zegt ze. En een jaar geleden is ze haar passie kwijtgeraakt. Zomaar ineens. Weg. Zo kan dat gaan.

Wie deze Yvonne precies is komen we niet te weten, en wat haar passie dan eigenlijk was evenmin. Zeker weten we wel dat ze in bepaalde mate gebaseerd is op een echte inwoner van de Pijp. Ze is een van de vele personages die in een theatrale parade voorbijtrekt. De theaterroute Supermarktblues voert het publiek in een anderhalf uur durende wandeling door de wijk, onderweg houden we halt om scènes te bekijken die gebaseerd zijn op interviews die de jonge makers met de wijkbewoners voerden.
Lees verder

Bagdad · Frascati Producties, Monty, Chris Keulemans, Enkidu Khaled

Een stad van zandstormen en oorlog
Gezien: 15 november 2017, Theater Frascati (Amsterdam)
★★★☆☆

Daar staan ze, handdoeken over hun gebogen hoofden, gelaten wachtend tot de storm overwaait. Het is een mooi, verstild beeld: tijdens de zandstormen, die tegenwoordig zo’n twee keer per week over Bagdad trekken, valt alles stil: het verkeer, het dagelijkse leven, zelfs de oorlog die de stad tegenwoordig zo hardnekkig in zijn greep houdt.

Theatermaker Enkidu Khaled (1985) en journalist Chris Keulemans (1960) – beiden opgegroeid in de Iraakse hoofdstad – hebben elk hun eigen beeld van Bagdad. Dat van Keulemans – die daar opgroeide omdat zijn vader daar werkte – is warm en sfeervol, hij koestert er niets dan goede herinneringen aan. Het verschil met wat hij aantrof toen hij vorig jaar terugkeerde kon niet groter: een stad wanhopig verwikkeld in oorlogen om olie, wapens en religie. Het voelt als een fysieke marteling, vertelt hij, om de stad waarin je opgroeide verwoest te zien worden. Lees verder

Achter het huis · Hummelinck Stuurman Theaterbureau

Foto: Ben van Duin

Het morele verval wordt in deze vrije bewerking wel erg uitdrukkelijk
Gezien: 11 november 2017, Stadsschouwburg Haarlem
★★☆☆☆

Een klein hobbeltje voorafgaand aan de première: Het Anne Frank Fonds te Bazel, dat de dagboeken van Anne Frank beheert, probeerde met een kort geding deze productie te voorkomen. Ilja Leonard Pfeijffer, die de dagboeken als uitgangspunt voor zijn toneeltekst nam, zou zich te veel vrijheden permitteren. Het fonds hekelt het eigentijdse taalgebruik, de vermeende humor en de fictieve verhaallijnen. Hummelinck Stuurman Theaterbureau deed een beroep op het verjaren van het auteursrecht, en de première vond zaterdag onverhinderd doorgang.

In korte scènes schetst Achter het huis hoe opsluiting en chronische angst ervoor zorgen dat elke vorm van beschaafdheid het uiteindelijk aflegt. Het dagboek blijkt inderdaad aan een behoorlijke herschrijving te zijn onderworpen. Lees verder

Jaarlijks 10 miljoen extra naar cultuur

Foto Ingrid van Engelshoven: Rijksoverheid

De komende drie jaar gaat het kabinet jaarlijks 10 miljoen euro extra investeren in kunst en cultuur. Dat maakte minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) vanmiddag bekend. Bedreigde gezelschappen die vorig jaar door het Fonds Podiumkunsten (FPK) positief beoordeeld werden, maar toch onder de ‘zaaglijn’ vielen, zijn hiermee gered. 

Het FPK krijgt een budgetverhoging van jaarlijks 9 miljoen euro in de periode 2018-2020. Theater- en dansgezelschappen die een positieve beoordeling van het fonds kregen, maar waar toch geen geld beschikbaar voor was (de zogenoemde ‘b-categorie’), kunnen hiermee alsnog worden gesubsidieerd. Het gaat om instellingen als Danstheater AYA, Theatergroep Suburbia, Dood Paard en Orkater. Lees verder