Kroniek of een man ligt dood in zijn appartement sinds 28 maanden – NTGent

Foto: Jules August

Foto: Jules August

Verstilde montage over de wil om te verdwijnen
Gezien: 7 november 2016, Theater aan het Spui (Den Haag)
★★★☆☆

Met enige regelmaat zie je de berichten in de media verschijnen: iemand ligt maanden onopgemerkt dood in een flat. Hoe kan dat, vroeg de jonge Duitse regisseur Florian Fischer zich af, voor zijn debuut bij NTGent. De huur werd gewoon afgeschreven, zijn rekeningen keurig betaald. Werkt het systeem te goed of werkt het juist helemaal niet? Is de man in kwestie te excentriek om gemist te worden, of te normaal om op te vallen?

Met dat uitgangspunt maakte hij een bijzondere, verstilde toneelvoorstelling met Bert Luppes, Oscar Van Rompay en Charlotte Vanden Eynde. Protocollen van instanties als postbedrijven en waterleveranciers tonen aan dat hun systemen er niet op gemaakt zijn zich in de mensen te verplaatsen. Uit gesprekken met de buurtbewoners blijkt dat hij dagelijks in zijn stamcafé was, maar mensen ‘kenden hem niet goed genoeg om langs te komen’ toen hij niet meer op kwam draven. Zijn dochter had alle contact verbroken.

Dat soort concrete invalshoeken worden afgewisseld met uitgerekte bewegingssequenties, dansetudes en poëtische contemplaties. Het publiek wordt er op momenten letterlijk in betrokken: er worden objecten doorgegeven en mensen uitgenodigd op de speelvloer. De voorstelling heeft een bezwerend effect, maar is ook erg vormelijk. De concrete scènes worden mechanisch gearticuleerd, wat een vervreemdend effect heeft, en de abstracte fragmenten worden lang uitgerekt. Echt aards wordt het nergens, terwijl de dood (en het leven) dat ook kan zijn.

Meest indrukwekkende – en gewaagde – scène is wanneer de acteurs de speelvloer hebben verlaten. Op de televisie trekken minutenlang beelden van een programma voorbij, een plant staat daar steeds hetzelfde te wezen, een kraan druppelt zachtjes en met de verandering van het licht trekt de tijd aan ons voorbij. Dan zijn wij – het publiek – voor een moment de man die daar ligt. 28 maanden, 2 verjaardagen, 2 keer kerstmis.