Voor haar nieuwe theatervoorstelling Een antwoord op alle vragen gaat Laura van Dolron op zoek naar zo veel mogelijk antwoorden. En dat doet ze niet in een repetitielokaal, maar op uiteenlopende locaties middenin de samenleving. Het Parool ging mee op een excursie naar het ADM-terrein, dat op het punt staat te worden ontruimd.

Het concept van de voorstelling is verraderlijk eenvoudig: samen met acteur Willem de Wolf en muzikant-theatermakers Wilko Sterke en Frank van Kasteren beantwoordt Laura van Dolron uiteenlopende vragen die het publiek hen die avond stelt. Zo ontstaat er elke avond een compleet andere voorstelling. Repeteren in de gangbare betekenis van het woord heeft dus geen enkele zin, maar ter voorbereiding zijn de vier theatermakers op een aantal ‘expedities’ geweest op bijzondere plekken in de samenleving.

Om half elf ’s ochtends verzamelen we bij de Kiss & Ride voor het Sloterdijkstation. De bestemming is op dat moment nog onbekend: juist door zich op geen enkele manier voor te bereiden ontstaan er spannende confrontaties en nieuwe inzichten, is het idee, en zo oefenen ze bovendien in het blanco reageren op onverwachte situaties. Eerder gingen ze op die manier langs bij een azc, een gereformeerde kerk en een bijeenkomst van de AA. Nu zijn ze welkom bij het ADM-terrein, een van de grootste krakersvrijplaatsen van de stad.

Het terrein is het laatste halfjaar volop in het nieuws geweest. Deze zomer besloot de Raad van State definitief dat de krakers moeten wijken: het terrein wordt over twee weken – op Eerste Kerstdag nota bene – na 21 jaar ontruimd. Ruim honderd mensen raken hun huis of werkplek kwijt.

Het is zodoende een stuk rommeliger dan normaal op het terrein van de laatste kunstenaarsvrijplaats van de stad. Loodsen worden leeggeruimd en wagens worden alvast van het terrein afgereden. Hoe gaan deze mensen om met hun hang naar vrijheid en hun gedwongen vertrek van het terrein? We bezochten kunstenares Mirjam, die mechanische poppen en objecten maakt, waarmee ze de hele wereld overtrekt. “Waar is deze plek voor jou een antwoord op?” vraagt Van Dolron haar. Haar antwoord is typerend, en lijkt voor veel bewoners te gelden: “Het is een antwoord op de vraag: waar kan ik zijn?”

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

In het midden: ADM-bewoner Peter. Rechts daarvan: Frank van Kasteren, Willem de Wolf, Laura van Dolron. Foto: Marc Driessen

Om de hoek woont Peter in een kleine caravan – zónder deur. Op de vraag of hij zich zorgen maakt over de aanstaande verhuizing antwoordt hij: “Wat kan mij nou gebeuren? Ik ben hier twintig jaar geleden met een plastic tasje aangekomen en kijk nu eens. Ik heb geen kinderen, geen schulden, alles staat op wielen, ik heb een luxeleven.”

Ook Maik, voormalig organisator van Robodock, het festival voor industriële kunst en spektakeltheater, gaat binnenkort vertrekken. Hij lijkt er gelaten in: hij is inmiddels moegestreden, en ergens is hij het terrein in de loop der jaren ook wat ontgroeit, geeft hij toe.

Maar er is ook verzet. Een stukje verderop woont Suwanne, op haar zelfgebouwde minifestivalterrein in de bossen, met meerdere podia en een bar. ‘Suwanne’s Clit Club’ is op een houten bord geschilderd. Suwanne probeert zo min mogelijk met de buitenwereld te maken te hebben, en is ook niet van plan zich neer te leggen bij het besluit van de Raad van State. Met een aantal lotgenoten is ze naar het Europees Hof gestapt. “Ik ga hier niet weg,” zegt ze vastbesloten.

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

Vlnr: ADM-bewoner Peter, Laura van Dolron, Willem de Wolf. Foto: Marc Driessen

“Ik voelde me al vanaf dat we bij het hek bij de ingang kwamen aanreden, geconfronteerd met een werkelijkheid die ik niet ken,” vertelt Willem de Wolf naderhand. “Dat gebeurt met dit project voortdurend: mijn werkelijkheid als theatermaker is een bubbel waar steeds aan wordt geschud. Hetzelfde gebeurt tijdens het spelen van de voorstelling. Van al die vragen uit het publiek raak je ook uit je comfortzone.”

De expedities leveren hen behoorlijk veel materiaal op. Liedjes, monologen, tekstfragmenten en scènes die ze waarschijnlijk nooit zullen gebruiken, omdat de voorstelling uiteindelijk steeds voortkomt uit de vragen die diezelfde avond door het publiek gesteld worden. De Wolf: “Dus we bedenken allerlei teksten die de voorstelling vervolgens nooit halen.”

Van Dolron: “Het is een oefening in nederigheid, in het reduceren van het ego en het gevoel controle te hebben. Ook voor het publiek: want publieksparticipatie heeft vaak te maken met wie de grootste bek heeft of het lolligst is, maar hier moeten ze allemaal in stilte iets op een briefje schrijven. En vervolgens moeten ze het doen met onze antwoorden.”

“Maik had het daarnet over het verschil tussen een broedplaats en een vrijplaats. Die laatste impliceert vrijheid, daar hoeft niets gebroed te worden, terwijl je op een broedplaats allemaal op een ei zit. Daar wordt een uitkomst van verwacht. Net zoals het ADM proberen wij met onze voorstelling ook een vrijplaats te zijn. We willen vrij met alle vragen omgaan. Zodra we een vraag gaan uitbroeden gaat het mis.”

“Ik hoop dat de voorstelling zelf, dus de manier waarop wij met z’n allen samen zijn en omgaan met de vragen, een antwoord wordt op zich. Niet hét antwoord, maar een antwoord.”


Een antwoord op alle vragen van Laura van Dolron, 11-15/12, Frascati (première vanaf 13/12)